Miras alanında “vasiyetname türleri” başlığı altında 24 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Mirasbırakanın ölümünden sonra ortaya çıkan ikinci bir vasiyetname ne olur? Vasiyet alacaklısı ölürse vasiyet ne olur? Vasiyet alacağı ne zaman istenebilir hâle gelir?
Vasiyetname türleri
Mirasbırakanın ölümünden sonra ortaya çıkan ikinci bir vasiyetname ne olur?
Mirasbırakanın sonradan ortaya çıkan vasiyetnameleri için de aynı işlemler yapılır: sulh hâkimine teslim edilir, hâkim tarafından açılır ve ilgililere okunur. Hangisinin geçerli olduğu içeriğe ve tarihe bakılarak belirlenir.
Vasiyet alacaklısı ölürse vasiyet ne olur?
Vasiyet alacaklısı mirasbırakandan önce ölmüşse, tasarruftan aksi anlaşılmadıkça vasiyeti yerine getirme yükümlülüğü vasiyet yükümlüsünün yararına ortadan kalkar. Yani vasiyet alacaklısının mirasçıları pay talep edemez.
Vasiyet alacağı ne zaman istenebilir hâle gelir?
Bu alacak, tasarruftan aksi anlaşılmıyorsa vasiyet yükümlüsünün mirası kabul etmesi veya ret hakkının düşmesiyle muaccel olur. Yani istem hakkı mirasın açılması anından itibaren değil, bu anlardan itibaren doğar.
Vasiyetle bir kişiye intifa hakkı bırakılabilir mi?
Evet. Belirli mal bırakma, terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde intifa hakkının kazandırılması şeklinde de olabilir. Bu tasarruf, saklı payı aşıyorsa tenkise tâbi olur.
Vasiyet kaç şekilde yapılabilir?
Vasiyet üç şekilde yapılabilir: resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla veya sözlü olarak. Sözlü vasiyet yalnızca yakın ölüm tehlikesi gibi olağanüstü durumlarda başvurulabilen son çaredir.
Vasiyet yapmak için kaç yaşında olmak gerekir?
Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve onbeş yaşını doldurmuş olmak gerekir. Miras sözleşmesi için ise ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmayan kişi olmak aranır.
Resmî vasiyetname kim tarafından düzenlenir?
Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir.
Resmî vasiyetname nasıl yapılır?
Mirasbırakan arzularını memura bildirir; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır, mirasbırakan okuyup imzalar, memur tarih koyarak imzalar. Hemen ardından mirasbırakan iki tanığa vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan eder, tanıklar da bunu yazıp imzalar.
Resmî vasiyette tanıklar vasiyetin içeriğini bilmek zorunda mı?
Hayır. Vasiyetname içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir. Tanıklar yalnızca mirasbırakanın beyanının önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini yazarak imzalar.
Okuma yazma bilmeyen kişi resmî vasiyet yapabilir mi?
Mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur; mirasbırakan da bunun son arzularını içerdiğini beyan eder. Tanıklar bunu vasiyetnameye yazıp imzalar.
Resmî vasiyette kimler tanık olamaz?
Fiil ehliyeti bulunmayanlar, ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri memur veya tanık olarak katılamaz.
Vasiyetnameyi düzenleyen noter veya tanığa vasiyetle mal bırakılabilir mi?
Hayır. Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.
El yazılı vasiyetname nasıl yapılır?
El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. Bu şartlardan biri eksikse vasiyet şekil sakatlığından iptal edilebilir.
El yazılı vasiyette tarih yazmamak sorun olur mu?
El yazılı vasiyetnamede yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmelidir. Tarihin eksik olması şekil eksikliği sayılır ve vasiyet, iptal davasına konu olabilir. Bu nedenle tam tarih yazmak önemlidir.
El yazılı vasiyeti nerede saklayabilirim?
El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir. Kendin de saklayabilirsin; ancak ölümünden sonra bulanın sulh hâkimine teslim etmesi gerekir.
Sözlü vasiyet hangi durumlarda yapılabilir?
Mirasbırakan yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyet yapamıyorsa sözlü vasiyete başvurabilir. Son arzularını iki tanığa anlatır.
Sözlü vasiyet nasıl belgelenir?
Görevlendirilen tanıklardan biri, son arzuları yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, imzalar ve diğer tanığa imzalatır. Belgeyi vakit geçirmeksizin sulh veya asliye mahkemesine verip beyanda bulunurlar.
Sözlü vasiyet ne zaman geçersiz olur?
Mirasbırakan için sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihin üzerinden bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer. Bu nedenle olanak doğunca resmî veya el yazılı vasiyet yapmak gerekir.
Askerdeki biri sözlü vasiyet yaparsa hâkim yerine kim geçer?
Sözlü vasiyet yoluna başvuran kişi askerlik hizmetinde bulunuyorsa teğmen veya daha yüksek rütbeli bir subay, ülke dışında seyreden araçtaysa aracın sorumlu yöneticisi, sağlık kurumunda tedavi görüyorsa kurumun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer.
Vasiyetname ölümden sonra ne zaman açılır?
Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Bilinen mirasçılar çağrılır.
Vasiyeti evde bulursam ne yapmalıyım?
Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir. Ölümü öğrenir öğrenmez teslim edilmezse doğacak zarardan sorumlu olabilirsin.
Vasiyetnameyi hâkim kime tebliğ eder?
Mirasta hak sahibi olanların her birine, gideri terekeye ait olmak üzere, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği hâkim tarafından tebliğ edilir. Yeri bilinmeyenlere ilân yoluyla tebliğ yapılır.
Noter vasiyetnamemi ölümümden sonra ne yapar?
Noter, açık veya kapalı verilen vasiyetnameleri saklar ve tutanak düzenler. Ölümün nüfus idaresince bildirilmesi veya resmi belge ile ispatı hâlinde dairesindeki vasiyetnamelerin onaylı örneklerini sulh hâkimine verilmek üzere Cumhuriyet Savcılığına tevdi eder.
Vasiyetnamede koşul veya yükleme olabilir mi?
Evet. Mirasbırakan ölüme bağlı tasarruflarını koşullara veya yüklemelere bağlayabilir. Hukuka veya ahlâka aykırı koşullar ve yüklemeler tasarrufu geçersiz kılar; anlamsız veya yalnızca başkalarını rahatsız edici olanlar yok sayılır.
Bu konuda sık sorulanlar
Vasiyet alacaklısı malı nasıl alır?
Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona, yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahiptir. Yerine getirmeyene karşı malın teslimini veya hakkın devrini dava edebilir. Ayrıntılı yazı
Bulduğum vasiyetname geçersiz gibi görünüyorsa yine de teslim etmem gerekir mi?
Evet. Ölümden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir. Teslim etmeyen bundan doğacak zarardan sorumlu olur. Geçerlilik incelemesini hâkim yapar. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.544 ve 596 · m.581 · m.600 · m.517 ve 568 · m.531 ve 539 · m.502 ve 503 · m.532 · m.533 ve 534 · m.534 · m.535 · m.536 · m.538 ve 557 · m.538 ve 595 · m.539 · m.540 · m.541 · m.596 · m.595 · m.597 · m.515
- 1512 sayılı Noterlik KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.69
İlgili konular
- Miras: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Miras sözleşmesi · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
- Mirasçı atama ve belirli mal vasiyeti · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri