Avukat Nasıl Bulunur? 2026'da Avukat Sorgulama, Avukat Tutmak Zorunlu mu, Ücret Sözleşmesi, Avukatı Değiştirme, Şikâyet ve Adlî Yardım
Sözleşmeler ve borçlarYazar: Hukuk Rehberi yayın ekibiYayın:
Avukat bulmak için önce konunuzu ve dosyanızın hangi aşamada olduğunu belirleyin, sonra görüşeceğiniz avukatın kaydını Türkiye Barolar Birliği'nin veya bağlı olduğu baronun levhasından kontrol edin. Dava açmaya ehliyeti olan herkes kendi davasını kendisi de açıp takip edebilir; avukat tutmak kural olarak zorunlu değildir (Avukatlık K. m. 35). Ücret ödeme gücü yoksa baronun adlî yardım bürosuna, ceza dosyasında ise müdafi talebiyle baroya başvurulabilir (Avukatlık K. m. 176; CMK m. 150).
Bu yazı avukatı nasıl bulacağınızı ve gerçekten avukat olup olmadığını nasıl doğrulayacağınızı, avukat tutmanın ne zaman zorunlu olduğunu, avukatlık sözleşmesini ve ücreti, vekâletnamenin nasıl verildiğini, avukatı nasıl değiştireceğinizi ve avukattan nasıl şikâyetçi olunacağını, adlî yardım ile barodan atanan avukatı anlatır. Hukuk Rehberi bir avukatlık bürosu değildir; bu sayfa avukata ulaşmanın resmî ve güvenli yollarını gösterir.
Bu yazıda
Avukat nasıl bulunur?
İlk görüşmede neler sorulmalı?
Avukatın gerçek olup olmadığını doğrulama
Avukat tutmak zorunlu mu?
Avukatlık sözleşmesi ve ücret
Vekâletname nasıl verilir?
Avukat nasıl değiştirilir?
Avukattan şikâyet
Adlî yardım ve barodan avukat
Sık yapılan hatalar
Avukat nasıl bulunur?
Doğru avukatı bulmanın kısa yolu, konuyu netleştirip birkaç avukatla ön görüşme yapmak ve seçtiğiniz avukatın kaydını resmî levhadan kontrol etmektir. Avukatların reklam yapması yasaktır (Avukatlık K. m. 55); bu nedenle sıralama yapan listeler ve ücret karşılığı yönlendiren ilanlar güvenilir bir ölçü değildir.
Konunuzu belirleyin. Boşanma, ceza soruşturması, icra takibi, kira ya da iş uyuşmazlığı gibi alanı ve dosyanın aşamasını (henüz dava yok, dava açıldı, karar çıktı) not edin. Konu sayfaları bu ayrımı yapmanıza yardım eder.
Aday avukatları bulun. Güvendiğiniz kişilerin tavsiyeleri, baronun internet sitesi ve avukatların kendi büro siteleri başlangıç noktasıdır. Anlaşmalı avukatlarımızı Avukatlar sayfasında görebilirsiniz.
Kaydı doğrulayın. Ad, soyad ve sicil numarasını Türkiye Barolar Birliği'nin avukat arama sayfasından veya ilgili baronun levhasından kontrol edin.
Ön görüşmeye hazırlıklı gidin. Olayı tarih sırasıyla yazın, elinizdeki belgeleri yanınıza alın. Görüşmeye hazırlık sayfası bunun için bir kontrol listesi sunar.
Ücreti ve kapsamı yazıya dökün. Hangi işin, hangi aşamaya kadar ve hangi ücretle yapılacağını avukatlık sözleşmesine yazdırın.
İlk görüşmede neler sorulmalı?
İlk görüşmenin amacı, avukatın dosyanızı anlayıp anlamadığını ve nasıl bir yol izleyeceğini görmektir. Şu soruları sormanız seçim yapmanızı kolaylaştırır:
Bu tür dosyalarda daha önce çalıştınız mı, süreç genellikle hangi aşamalardan geçer?
Dosyamda kaçırılmaması gereken bir süre var mı, ilk ne yapılmalı?
Ücrete hangi işler dahil: dava, istinaf, icra takibi ayrı mı?
Yargılama giderleri ve masraflar kimin tarafından, ne zaman ödenecek?
Dosyanın durumunu size kim, hangi sıklıkla bildirecek?
Cevapların açık olması, sonucun önceden vaat edilmemesi ve ücretin yazılı sözleşmeye geçirilmesi sağlıklı bir başlangıç işaretidir. Görüşmeye giderken olayı tarih sırasıyla özetleyen bir not ve elinizdeki belgelerin kopyalarını götürün; bu, görüşme süresini ve maliyetini de azaltır.
Avukatın gerçek olup olmadığını nasıl anlarım?
Mahkemede dava açmak, savunmak ve hukuki mütalaa vermek yalnızca baroda yazılı avukatlara aittir (Avukatlık K. m. 35); bu yüzden her avukatın bir baroya kaydı ve sicil numarası vardır. Kendini avukat olarak tanıtan kişinin adını ve sicil numarasını isteyin, Türkiye Barolar Birliği'nin avukat arama sayfasından veya baronun levhasından kontrol edin. Telefonla arayıp "dosyanız var, şu hesaba ödeme yapın" diyen kişilere itibar etmeyin; dolandırıcılar sık sık avukat ya da savcı kılığına girer. Avukatın verdiği vekâletname örnekleri resmî örnek hükmündedir, ama aslı olmayan bir vekâletnameyi onaylamak ağır bir suçtur (Avukatlık K. m. 56).
Avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır; dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını kendisi açabilir ve takip edebilir (Avukatlık K. m. 35). Boşanma, kira, alacak ya da icra işlemleri de bu kurala dahildir. İstisnalar bellidir: belirli büyüklükteki anonim şirketlerin ve üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat bulundurması gerekir. Ceza dosyalarında ise şüpheli veya sanık için zorunlu müdafilik kuralları ayrıca uygulanır (CMK m. 150). Avukatsız işlem yapmak; süreleri, görevli ve yetkili mahkemeyi, delil sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Avukatlık sözleşmesi ve ücret nasıl belirlenir?
Avukatlık sözleşmesi serbestçe yapılır, ama belli bir hukuki yardımı ve ücreti kapsamalıdır; yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispat edilir (Avukatlık K. m. 163). Ücretin alt sınırını Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi belirler: baroların önerileriyle Türkiye Barolar Birliği her yıl tarifeyi hazırlar ve tarife yürürlüğe girmek üzere yayımlanır (Avukatlık K. m. 168). Güncel tarifeyi Resmî Gazete'den ve Türkiye Barolar Birliği'nin sitesinden görebilirsiniz; bu yazıda tutar vermiyoruz çünkü her yıl değişir. Dava değerinin bir oranı da ücret olarak kararlaştırılabilir; bunun kanunda bir üst sınırı vardır (Avukatlık K. m. 164). Sözleşmede peşin ödenecek kısmı, masrafların kime ait olduğunu ve işin hangi aşamaya kadar kapsandığını açıkça yazdırın.
Avukata vekâlet nasıl verilir?
Avukatın dava veya takip dosyasına koyacağı vekâletname noter tarafından düzenlenir ya da onaylanır (HMK m. 76). Kimliğinizle notere gidip avukatın adı ve sicil numarasıyla vekâletname düzenletirsiniz; avukat dosyaya bunun aslını veya kendi onayladığı örneğini koyar. Vekâletnameye hangi yetkilerin yazıldığı önemlidir: davadan feragat, sulh, kabul gibi işlemler için özel yetki gerekir. Vekâletname verdiğiniz avukat, aksine bir hüküm yoksa üstlendiği işi yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder (Avukatlık K. m. 171).
Avukat nasıl değiştirilir?
Avukatınızı istediğiniz zaman azledebilirsiniz; ancak avukat kusur veya ihmali nedeniyle azledilmemişse kararlaştırılan ücretin tamamını isteyebilir (Avukatlık K. m. 174). Azil, noter aracılığıyla yapılır ve dava dosyasının bulunduğu mahkemeye de bildirilir; yeni avukat vekâletnamesini dosyaya sunar. Avukat da işten çekilebilir: kendi isteğiyle çekilen avukatın vekâlet görevi, durumu müvekkile bildirmesinden itibaren onbeş gün daha sürer (Avukatlık K. m. 41). Haklı bir sebep olmadan işi bırakan avukat ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır (Avukatlık K. m. 174). Süreli işlemlerin aksamaması için yeni avukatı, eskisinin görevi bitmeden belirleyin.
Avukattan nasıl şikâyetçi olunur?
Avukatın meslek kurallarına aykırı davrandığını düşünüyorsanız, avukatın kayıtlı olduğu baroya yazılı şikâyette bulunursunuz; baro yönetim kurulu en geç bir yıl içinde disiplin kovuşturması açılıp açılmayacağına karar vermek zorundadır (Avukatlık K. m. 141). Şikâyet dilekçesinde avukatın adını ve sicil numarasını, olayı tarihleriyle ve elinizdeki belgeleri yazın. Baro "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verirse, kararın size tebliğinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz edebilirsiniz (Avukatlık K. m. 142). Ücret anlaşmazlığı ya da zarar iddiası gibi alacaklar ise disiplin yoluyla değil, mahkemede istenir.
Adlî yardım ve barodan avukat
Avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlar baronun adlî yardım bürosuna başvurabilir (Avukatlık K. m. 176, m. 177). Başvuran, haklı olduğunu delilleriyle göstermek zorundadır; istem reddedilirse baro başkanına başvurulabilir ve onun kararı kesindir (Avukatlık K. m. 178). Ceza dosyalarında kural farklıdır: şüpheli veya sanık avukat seçebilecek durumda olmadığını söylerse istemi üzerine bir müdafi görevlendirilir; çocuklar, kendini savunamayacak derecede malul olanlar, sağır ve dilsizler ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda istem aranmaz (CMK m. 150). Ayrıntılar için barodan avukat ve adlî yardım rehberine bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Avukatın kaydını kontrol etmeden ödeme yapmak.
Ücreti sözlü konuşup sözleşme yapmamak; işin kapsamını yazdırmamak.
Vekâletnamedeki yetkileri okumadan imzalamak.
Avukatı azlederken süreli işleri (itiraz, istinaf, cevap dilekçesi) unutmak.
"Kesin kazanırız" diyen ilanlara güvenmek; hiçbir avukat davanın sonucunu önceden bilemez.
Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
Hak kaybına yol açabilecek bir süre işliyorsa, karşı tarafın avukatı varsa, ceza soruşturması söz konusuysa ya da dosya birden fazla kurumu ilgilendiriyorsa bir avukatla görüşmek yararlı olur. Ücret ödeyemiyorsanız adlî yardım yolunu kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35, 41, 55, 56, 141, 142, 163, 164, 168, 171, 174, 176–178
“Emre Bey merhaba, ben Avukat Kerem. Adınıza açılmış acil bir dosya var. Bugün masrafı yatırmazsanız yakalama kararı çıkacak.” “Yakalama mı? Ne dosyası? Ben... ben ne yapacağım?”
“Aman Emre, telaş yapma. Kuzenimin bacanağının oğlu avukat, ona sorarız.” “Abi bana bırak, derste gördüm, dilekçeyi ben yazarım!”
“İnternette en çok yıldızı olanı tut, bitti gitti!” “Bir dakika. O telefondaki avukatın sicil numarasını sordun mu evladım?”
“Sicil numarası mı? Avukatın da numarası mı olur?” “Emre Bey, vakit yok! IBAN'ı mesajla atıyorum.”
Peki gerçekten avukat nasıl bulunur? Telefondaki kişinin avukat olup olmadığını nasıl anlarsın? Hadi, beş adımda çözelim.
Önce en önemlisi: Mahkemede dava açmak, savunmak ve hukuki görüş vermek yalnızca baroda yazılı avukatların işidir. Bu yüzden her avukatın bir barosu ve sicil numarası vardır.
Kendini avukat diye tanıtan kişiye adını ve sicil numarasını sor. Türkiye Barolar Birliği'nin avukat arama sayfasından ya da baronun levhasından kontrol et. Sonra büronun numarasını kendin bul ve kendin ara.
Ve unutma: Hiçbir avukat telefonda yakalama kararını IBAN'la durdurmaz. Böyle bir telefon gelirse, karşındaki büyük ihtimalle avukat değil, dolandırıcı.
Peki gerçek bir avukatı nasıl bulursun? Birinci adım: konunu belirle. Boşanma mı, ceza mı, icra mı, kira mı? Dosyan hangi aşamada?
İkinci adım: aday avukatları bul. Güvendiğin kişilerin tavsiyeleri, baronun sitesi ve büroların kendi siteleri iyi bir başlangıç. Avukatlara reklam yasağı olduğu için sıralama yapan ilanlar ölçü değildir.
Necdet Bey'in yıldız yöntemi mi? Yıldız lokantada işe yarar; avukatta sicil numarası.
Üçüncü adım: kaydı doğrula. Dördüncü adım: ilk görüşmeye olayı tarih sırasıyla yazdığın bir notla ve belgelerinle git. Beşinci adım: ücreti ve işin kapsamını yazılı sözleşmeye geçir.
Avukat tutmak zorunlu mu? Hayır. Dava açmaya ehliyeti olan herkes kendi davasını açıp takip edebilir. Ama süreler ve deliller senin sorumluluğunda kalır.
Ücreti kim belirler? Avukatla serbestçe kararlaştırılır; alt sınırı her yıl Türkiye Barolar Birliği'nin hazırladığı asgari ücret tarifesi belirler. Güncel tarifeyi Resmî Gazete'den görebilirsin.
Vekâlet nasıl verilir? Kimliğinle notere gidersin, avukatın adı ve sicil numarasıyla vekâletname düzenletirsin. Hangi yetkileri verdiğini okumadan imzalama.
Avukatından memnun değil misin? Noter aracılığıyla azledebilirsin. Ama avukat kusur veya ihmali yüzünden azledilmediyse, kararlaştırılan ücretin tamamını isteyebilir.
Meslek kurallarına aykırı bir davranış varsa avukatın kayıtlı olduğu baroya yazılı şikâyette bulunursun. Baro en geç bir yıl içinde karar verir; red kararına 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliği'ne itiraz edebilirsin.
Peki ücret ödeyemiyorsan? Baronun adlî yardım bürosuna başvurursun. Durumunu ve haklılığını belgelerle göstermen gerekir; red kararına karşı baro başkanına başvurabilirsin.
Ceza dosyasında ise ifade sırasında avukat seçebilecek durumda olmadığını söylersen, baro bir avukat görevlendirir. Çocuklar ve ağır suçlarda bunun için istek bile gerekmez.
“Kerem Bey, sicil numaranızı alabilir miyim?” “Sicil... şey... çekmiyor, sonra ararım!” “Not ettim: on dört otuz iki, avukat olmayan avukat telefonu kapattı.”
Emre telefonu kapattı ve baronun levhasından gerçek bir avukat buldu. Sen de aynısını yap: önce sicil, sonra sözleşme, en son imza.
Avukat bulma rehberinin tamamı ve bütün soruların cevapları açıklamadaki bağlantıda. Kendi dosyan için bir avukata danış.
Bu hikâye temsilîdir; kişiler ve olaylar kurgudur. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Önce konunuzu ve dosyanın aşamasını belirleyin, sonra birkaç avukatla ön görüşme yapın. Tavsiye, baronun sitesi ve büroların kendi siteleri başlangıç noktasıdır; seçtiğiniz avukatın kaydını resmî levhadan kontrol edin.
Güvenilir avukat nasıl anlaşılır?
Baroya kayıtlı olması, sicil numarasını açıkça vermesi, ücreti ve işin kapsamını yazılı sözleşmeye dökmesi ve sonuç vaadinde bulunmaması güven göstergesidir. Avukatlara reklam yasağı olduğu için sıralama ve "en iyi" ilanları ölçü değildir.
Avukat bulma siteleri güvenilir mi?
Avukatların reklam yapması ve iş elde etmek için reklam sayılabilecek girişimlerde bulunması yasaktır. Sıralama yapan, ücret karşılığı yönlendiren siteler yerine baronun levhasını ve avukatın kendi bilgilerini esas alın.
Konuma göre avukat seçmek gerekir mi?
Davanın görüleceği yerdeki bir avukat duruşmalara ve dosyaya kolay ulaşır, ama başka şehirdeki avukat da dosyanızı takip edebilir. Asıl ölçü, avukatın konunuzdaki deneyimi ve iletişim kolaylığıdır.
Avukatın gerçek olup olmadığını nasıl anlarım?
Avukat sorgulama nasıl yapılır?
Avukatın adı ve sicil numarasıyla Türkiye Barolar Birliği'nin avukat arama sayfasından veya bağlı olduğu baronun levhasından sorgulama yaparsınız. Mahkemede temsil yetkisi yalnızca baroda yazılı avukatlara aittir.
Telefonla arayan kişinin avukat olduğunu nasıl doğrularım?
Adını, sicil numarasını ve bürosunu isteyin; levhadan kontrol edip büronun resmî numarasını kendiniz arayın. Telefonda ödeme veya hesap bilgisi isteyen "avukat" ya da "savcı" çoğunlukla dolandırıcıdır.
Avukatın verdiği vekâletname örneği geçerli midir?
Evet; avukatın aslına uygunluğunu imzasıyla onayladığı vekâletname örneği resmî örnek hükmündedir. Aslı olmayan bir belgenin örneğini onaylamak ise hapis cezası gerektiren bir suçtur.
Avukat tutmak zorunlu mu?
Mahkemede avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır; dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasını açabilir ve takip edebilir. Belirli büyüklükteki anonim şirketler ve üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri ise sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadır.
Boşanma davasında avukat tutmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; eşler davayı kendileri açıp takip edebilir. Ancak velayet, mal paylaşımı ve nafaka gibi konuların çekişmeli olduğu davalarda süreler ve deliller önemli olduğu için avukatla görüşmek yararlı olur.
Ceza davasında avukat zorunlu mu?
Şüpheli veya sanık her zaman avukat seçebilir. Çocuklar, kendini savunamayacak derecede malul olanlar, sağır ve dilsizler ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda istem aranmaksızın baro tarafından avukat görevlendirilir.
Avukatlık ücreti ve sözleşme
Avukatlık sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?
Hayır; sözleşme serbestçe yapılır ve yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispat edilir. Yine de işin kapsamını, ücreti ve ödeme zamanını yazılı sözleşmeye geçirmek anlaşmazlıkları önler.
Avukat ücreti ne kadar, kim belirler?
Ücret avukatla serbestçe kararlaştırılır; alt sınırı her yıl Türkiye Barolar Birliği'nin hazırladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi belirler. Güncel tutarlar için Resmî Gazete'de yayımlanan tarifeye bakın; tutarlar her yıl değişir.
Avukat ücreti dava sonunda yüzde olarak kararlaştırılabilir mi?
Evet; dava veya hükmolunacak şeyin değerinin belli bir oranı ücret olarak kararlaştırılabilir. Kanun bu oran için bir üst sınır koyar; sözleşmede oranı ve neyin değerine uygulanacağını açıkça yazdırın.
Peşin ücret ödenmezse avukat işe başlamak zorunda mı?
Hayır; anlaşmaya göre peşin verilmesi gereken ücret ödenmezse avukat işe başlamak zorunda değildir ve bundan doğan sorumluluk iş sahibine aittir.
Avukata vekâlet nasıl verilir?
Avukata vekâlet vermek için ne gerekli?
Kimliğinizle notere gidip avukatın adı ve sicil numarasını belirterek vekâletname düzenletirsiniz. Avukat dosyaya noter tarafından düzenlenen veya onaylanan vekâletnamenin aslını ya da kendi onayladığı örneğini koyar.
Vekâletname verdiğim avukat işi yarım bırakabilir mi?
Avukat üstlendiği işi yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder. Kendi isteğiyle çekilirse görevi müvekkile bildirmesinden itibaren onbeş gün daha sürer; bu sürede yeni avukat belirlemelisiniz.
Avukat nasıl değiştirilir?
Avukatı azletmek nasıl olur?
Avukatınızı noter aracılığıyla azledebilir ve azli mahkemedeki dosyaya bildirebilirsiniz. Yeni avukatınız kendi vekâletnamesini dosyaya sunar; bu sırada süreli işlemlerin kaçmamasına dikkat edin.
Avukatı azledersem ücret öder miyim?
Azil hâlinde kararlaştırılan ücretin tamamı ödenir. Avukat kusur veya ihmali nedeniyle azledilmişse ücret ödenmesi gerekmez; kusur ve ihmali iddia eden tarafın bunu göstermesi gerekir.
Avukat davayı bırakırsa aldığı ücreti iade eder mi?
Haklı bir sebep olmaksızın işi takipten vazgeçen avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır.
Avukattan nasıl şikâyetçi olunur?
Avukat şikâyeti nereye yapılır?
Avukatın kayıtlı olduğu baroya yazılı şikâyette bulunulur. Baro yönetim kurulu, şikâyet tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde disiplin kovuşturması açılıp açılmayacağına karar vermek zorundadır.
Baro şikâyetimi reddederse ne yapabilirim?
Baronun disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair kararına karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz edebilirsiniz. TBB'nin bu konudaki kararı kesindir.
Adlî yardım ve barodan avukat
Adlî yardım bürosuna kimler başvurabilir?
Avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayan kişiler baronun adlî yardım bürosuna veya temsilcisine başvurabilir. Başvuran, haklı olduğunu delilleriyle göstermek zorundadır.
Adlî yardım başvurum reddedilirse ne olur?
Başvurunuz reddedilirse yazılı veya sözlü olarak baro başkanına başvurabilirsiniz. Baro başkanının bu konudaki kararı kesindir; bu durumda avukatlık ücretini kendiniz karşılamanız ya da mahkemeden giderler için adlî yardım istemeniz gerekebilir.
Ceza dosyasında barodan avukat nasıl istenir?
İfade veya sorgu sırasında avukat seçebilecek durumda olmadığınızı söyleyip müdafi istersiniz; istem üzerine baro bir avukat görevlendirir. Çocuklar ve ağır suçlarda bu görevlendirme istem aranmaksızın yapılır.
