Ceza ve soruşturma alanında “ceza ertelemesi ve seçenek yaptırımlar” başlığı altında 9 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Hapis cezamın ertelenmesi için ceza kaç yıl olmalı? Erteleme için daha önce hiç hapis cezası almamış olmak şart mı? Erteleme için mağdurun zararını karşılamam istenebilir mi?
Ceza ertelemesi ve seçenek yaptırımlar
Hapis cezamın ertelenmesi için ceza kaç yıl olmalı?
İki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişiler için üst sınır üç yıldır. Erteleme için başka şartlar da aranır.
Erteleme için daha önce hiç hapis cezası almamış olmak şart mı?
Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak gerekir. Ayrıca yargılama sürecinde gösterilen pişmanlık nedeniyle kişinin tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşmalıdır.
Erteleme için mağdurun zararını karşılamam istenebilir mi?
Evet. Cezanın ertelenmesi, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi koşuluna bağlanabilir. Koşul gerçekleşinceye kadar ceza infaz kurumunda çektirilmeye devam eder.
Ertelenen cezada denetim süresi ne kadardır?
Cezası ertelenen hükümlü için bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz. Süre yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçerse ceza infaz edilmiş sayılır.
Denetim süresinde yeni suç işlersem ertelenen ceza ne olur?
Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi veya yüklenen yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar edilmesi hâlinde ertelenen ceza kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilebilir.
Kısa süreli hapis cezası ne demektir?
Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır. Bu ceza, belirli şartlarda adli para cezası veya sayılan diğer seçenek yaptırımlardan birine çevrilebilir.
Suçta hapis ve adli para cezası seçimlik ise hapis cezası paraya çevrilir mi?
Suç tanımında hapis cezası ile adli para cezası seçenek olarak öngörülmüş ve hapis cezasına hükmedilmişse, bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez. Hâkim önce hangi cezayı vereceğine karar verir.
Taksirli suçta uzun süreli hapis cezası adli paraya çevrilebilir mi?
Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli olsa da diğer koşulların varlığı hâlinde adli para cezasına çevrilebilir. Ancak bu hüküm bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz.
Geri bırakma kararı verilirse hapis cezam ayrıca ertelenebilir mi?
Hayır. Açıklanması geri bırakılan hükümde mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması hâlinde seçenek yaptırımlara çevrilemez. Denetim süresinde kasten yeni suç işlenmezse ve yükümlülüklere uyulursa dava düşer.
Bu konuda sık sorulanlar
İndirimle ceza iki yılın altına inerse erteleme mümkün mü?
Kanundaki süre şartı sağlanır: iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir. Ancak ertelemenin uyarlama kararıyla verilip verilmeyeceği mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır; mahkeme ayrıca kişinin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır. Uyarlama dilekçesinde erteleme talebini gerekçesiyle yazmak yararlı olur. Ayrıntılı yazı
Uyuşturucu ticaretinde HAGB veya erteleme olur mu?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yalnızca iki yıl veya daha az hapis cezasında mümkündür; ticaret suçunun alt sınırı bu eşiğin çok üzerinde olduğundan indirimlerden sonra da sınır çoğu durumda aşılır. HAGB ancak mahkeme fiilin yalnızca kullanma suçu olduğuna karar verirse gündeme gelir. Hapis cezasının ertelenmesinde de benzer bir sınır vardır; çocuklar ve ileri yaştakiler için bu sınır biraz daha yüksektir. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
- Ceza dosyamda hangi adımı atmalıyım?
- Gelen tebligatı nasıl okuyabilirim?
- İlk görüşme dosyamı hazırla
- Belgemde ne yazıyor?
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.231
- 5237 sayılı Türk Ceza KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.51 · m.49 ve 50 · m.50
İlgili konular
- Karar ve hüküm · Ceza ve soruşturma: kısa cevaplar ve dayanakları
- Adli para cezası ve kamuya yararlı çalışma · Ceza ve soruşturma: kısa cevaplar ve dayanakları
- Erteleme, HAGB ve hak yoksunluğu · Ceza ve soruşturma: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri