Evet: IBAN veya hesap kullandırma nedeniyle verilen ve kesinleşen dolandırıcılık cezalarına da 7589 sayılı Kanunla eklenen yarı oranındaki indirim uygulanabilir; çünkü suçtan sonra yürürlüğe giren kanun failin lehineyse lehe olan kanun uygulanır ve infaz olunur (TCK m. 7/2). İndirim kendiliğinden yapılmaz; hükmü veren mahkemeden uyarlama kararı istenir (5275 sayılı Kanun m. 98/1-a). Katkınız yalnızca hesap, kart veya erişim bilgisi vermekten ibaretse ceza yarıya iner (TCK m. 158/4); ayrıca etkin pişmanlık uygulanmamış hükümlülere, mağdurun zararını mahkemenin ihtarından sonra altı ay içinde tamamen gidermeleri hâlinde etkin pişmanlık indirimi yolu açılmıştır.
Bu yazı, 158/4 indiriminin kesinleşmiş cezalara nasıl uygulandığını, uyarlama başvurusunun nereye ve nasıl yapıldığını, indirimin kimlere uygulanmadığını, cezanın ve tahliye tarihinin nasıl yeniden hesaplandığını, zararın ödenmesiyle açılan etkin pişmanlık imkânını ve HAGB ile erteleme ihtimalini anlatır. Suçun unsurları ve soruşturma aşaması için IBAN kiralama suç mu yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazıda
- 7589 sayılı Kanun ne getirdi?
- 158/4 indirimi kimlere uygulanır, kimlere uygulanmaz?
- Kesinleşmiş cezada indirim nasıl istenir?
- Zararı ödeyen hükümlüye etkin pişmanlık imkânı
- Dosya istinaf veya temyizdeyse ne olur?
- Ceza ne kadar düşer, tahliye tarihi değişir mi?
- İndirimden sonra HAGB, erteleme veya paraya çevirme
- Aklama cezası, tazminat ve adli sicil
- Cezaevindeki yakınınız için neler yapılabilir?
- Sık yapılan hatalar
- Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
7589 sayılı Kanun ne getirdi?
Kanun, dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca kendi veya başkasının ödeme aracını ya da hesap bilgilerini vermek olan kişinin cezasının yarı oranında indirilmesini öngördü. 16/7/2026'da kabul edilen 7589 sayılı Kanun 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve bu hüküm yayım günü yürürlüğe girdi. Kanunun 13. maddesi TCK m. 158'e dördüncü fıkrayı ekledi.
Fıkranın kapsamı şöyledir:
- Hangi suçlar: Hem basit dolandırıcılık (TCK m. 157) hem nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158).
- Hangi davranış: Haksız menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını, ya da bankada, aracı kurumda, ödeme kuruluşunda veya kripto varlık hizmet sağlayıcısında bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek.
- Şart: Suça katkının bu davranışla sınırlı kalması.
- Sonuç: Verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Bu düzenleme bir af değildir ve suç ortadan kalkmamıştır. Fiil hâlâ suçtur; yalnızca ceza miktarı değişir. "IBAN cezası kalktı" ya da "dosyalar düştü" yönündeki paylaşımlar doğru değildir.
158/4 indirimi kimlere uygulanır, kimlere uygulanmaz?
İndirim, dosyadaki tespitlere göre katkınız hesap, kart veya erişim bilgisi vermekten öteye geçmiyorsa uygulanır. Mahkeme bunu hükümdeki kabul edilen olaya ve dosyadaki delillere bakarak belirler.
İndirimden yararlanma ihtimali yüksek olan durumlar:
- Hesap numaranızı, internet bankacılığı şifrenizi veya kartınızı bir başkasına verdiniz; hesabınızdaki paraları o kişi kullandı.
- Kart veya hesap bilgilerinizi verdiğiniz kişi dolandırıcılık yaptı; siz mağdurla hiç temas kurmadınız.
İndirimin uygulanmasını zorlaştıran veya engelleyen durumlar:
- Hesabınıza gelen parayı ATM'den çekip teslim ettiniz ya da başka hesaplara kendiniz aktardınız.
- Mağdurları aradınız, kendinizi başka biri olarak tanıttınız veya senaryonun bir parçası oldunuz.
- Dosyada yalnızca hesap vermenin ötesinde, örgüt içinde süreklilik gösteren bir rolünüz kabul edildi.
Hükümde "hesabını kullandırdı ve parayı çekerek teslim etti" gibi bir kabul varsa, uyarlama aşamasında bu tespitin yeniden tartışılması çoğu zaman mümkün değildir; uyarlama yeni bir yargılama değil, kesin hükümde kabul edilen olaya yeni kanunun uygulanmasıdır.
Kesinleşmiş cezada indirim nasıl istenir?
Hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilerek, sonradan yürürlüğe giren 158/4'ün TCK m. 7 kapsamında değerlendirilmesi istenir. İnfaz Kanunu, sonradan yürürlüğe giren bir kanunun lehe olup olmadığının değerlendirilmesini açıkça hükmü veren mahkemeye bırakır (5275 sayılı Kanun m. 98/1-a).
- Belgeleri toplayın. Gerekçeli kararı, kesinleşme şerhini ve varsa istinaf veya temyiz kararını edinin. Hükümdeki olay anlatımı, indirimin uygulanıp uygulanmayacağını belirleyen temel metindir.
- Dilekçeyi hazırlayın. Dilekçede kararın tarih ve numarasını, fiilin yalnızca hesap, kart veya bilgi vermekten ibaret olduğunu gösteren hüküm bölümlerini ve mağdurun zararını giderme iradeniz varsa bunu yazın.
- Doğru mahkemeye verin. Dilekçe, cezayı veren mahkemeye hitaben yazılır; dilekçede mahkemenin adı ile esas ve karar numaraları açıkça belirtilir.
- Kararı bekleyin. Bu kararlar duruşma yapılmadan verilebilir; mahkeme karar vermeden önce savcının ve hükümlünün görüşlerini yazılı olarak isteyebilir (5275 sayılı Kanun m. 101/1).
- Gerekirse itiraz edin. Uyarlama kararına itiraz yolu açıktır (m. 101/3). İtiraz, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye verilecek dilekçeyle yapılır (CMK m. 268).
- Yeni hesabı kontrol edin. Uyarlama kararından sonra infaz savcılığı yeni bir müddetname düzenler. Hesapta duraksama olursa infaz hâkimliğinden karar istenir (5275 sayılı Kanun m. 98/1-b).
Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz; ancak mahkeme olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (m. 98/2). Lehe kanunun belirlenmesinde önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya ayrı ayrı uygulanıp sonuçlar karşılaştırılır; kesin hükümden sonra yürürlüğe giren kanun için yapılan bu yargılamada dava zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (5252 sayılı Kanun m. 9/3 ve 9/4).
Zararı ödeyen hükümlüye etkin pişmanlık imkânı
7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi, 158/4'ün uygulanacağı ve hakkında daha önce etkin pişmanlık uygulanmamış hükümlülere, zararı tamamen giderirlerse etkin pişmanlık indiriminden yararlanma imkânı tanıdı. Normalde etkin pişmanlık indirimi hüküm verilmeden önce gösterilen pişmanlık için uygulanır (TCK m. 168/2); geçici madde bu kurala infaz aşamasındaki dosyalar için bir istisna getirir.
- Kimler: 31/7/2026'dan önce TCK m. 157 veya 158'den hüküm giymiş, dosyası infaz aşamasında olan, hakkında TCK m. 168 uygulanmamış ve 158/4'ün uygulanacağı hükümlüler.
- Ne yapmalı: Mahkemenin yapacağı ihtardan itibaren altı ay içinde mağdurun zararını aynen geri vererek veya tazmin ederek tamamen gidermek.
- Sonuç: TCK m. 168/2'deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak; bu fıkra cezanın yarısına kadar indirim öngörür.
- Sınır: Zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkra gerekçesiyle infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez.
- Kapsama giren ek grup: 31/7/2026'da hükmü verilmiş olup kanun yoluna başvurulmadığı için bu tarihten sonra kesinleşen dosyalar.
Uygulamada bu, iki indirimin birlikte gündeme gelebileceği anlamına gelir: önce 158/4 nedeniyle yarı oranında, sonra zarar giderilirse etkin pişmanlık nedeniyle ayrıca bir indirim. Mağdur birden fazlaysa her birinin zararının nasıl giderileceğini ve ödemenin nasıl belgeleneceğini önceden planlamak gerekir. Etkin pişmanlığın genel kuralları için IBAN kiralamada etkin pişmanlık yazımıza ve etkin pişmanlık makalesine bakabilirsiniz.
Dosya istinaf veya temyizdeyse ne olur?
Karar henüz kesinleşmediyse uyarlama gerekmez; kanun bu dosyalar için ayrı bir yol çizdi. Geçici 1. maddeye göre 31/7/2026'dan önce hüküm verilmiş ve 158/4'ün uygulanacağı sanıkların:
- bölge adliye mahkemesi ceza dairesindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilir;
- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyaları geldikleri usule uygun olarak ilk derece mahkemesine gönderilir.
İlk derece mahkemesi yeni hükmü kurarken 158/4'ü uygular. Bu aşamada zarar hüküm verilmeden önce giderilirse TCK m. 168/2 doğrudan uygulanabilir; HAGB, erteleme ve seçenek yaptırımlar da yeni hükümle birlikte değerlendirilir.
Ceza ne kadar düşer, tahliye tarihi değişir mi?
158/4 uygulanırsa hükümdeki ceza yarı oranında indirilir ve infaz hesabı yeni cezaya göre baştan yapılır. Örnekle anlatalım: Nitelikli dolandırıcılığın banka aracılığıyla işlenmesinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır (TCK m. 158/1). Alt sınırdan ceza almış biri için yarı oranındaki indirim cezayı iki yıla indirir. Takdiri indirim (TCK m. 62) de uygulanmışsa sonuç daha da aşağıdadır.
- Adli para cezası: Fıkra "verilecek ceza" dediği için indirim, hükümdeki adli para cezasını da kapsar.
- Mahsup: Gözaltında ve tutuklulukta geçen bütün süreler yeni hapis cezasından düşülür (TCK m. 63).
- Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik: Yeni ceza üzerinden yeniden hesaplanır (5275 sayılı Kanun m. 105/A ve 107). Yeni hesaba göre salıverilme tarihi geçmişse hükümlü salıverilir.
Kesin tarihleri infaz savcılığının düzenlediği müddetname gösterir. İnfaz hesabının ayrıntısı için infazın başlaması ve koşullu salıverilme ve nitelikli dolandırıcılık ne kadar yatar yazılarına bakabilirsiniz.
İndirimden sonra HAGB, erteleme veya paraya çevirme
İndirimle ceza iki yıl veya altına inerse kanunda erteleme ve HAGB için aranan süre şartı sağlanmış olur; ancak bunların kesin hükümden sonra uyarlama yoluyla uygulanıp uygulanmayacağı mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır.
- Erteleme: İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir (TCK m. 51/1).
- Seçenek yaptırım: Bir yıl veya daha az süreli kısa süreli hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m. 50).
- HAGB: 7589 ile yeniden yazılan CMK m. 231'e göre iki yıl veya daha az hapis cezasında HAGB verilebilir; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması ve zararın tamamen giderilmesi gerekir.
Lehe kanun karşılaştırması ilgili bütün hükümlerin olaya uygulanmasıyla yapıldığından, uyarlama dilekçesinde erteleme veya seçenek yaptırım talebinizi de gerekçesiyle yazmanız yararlı olur. HAGB ise kesinleşmiş bir mahkûmiyette uyarlama yoluyla verilip verilemeyeceği tartışmalı bir konudur; kimse size bu konuda kesin sonuç vaat edemez. Konunun genel kuralları için IBAN kiralamada HAGB ve erteleme yazımıza bakabilirsiniz.
Aklama cezası, tazminat ve adli sicil
158/4 yalnızca dolandırıcılık cezasını etkiler; aynı dosyada verilen başka suçların cezası ve mağdura karşı hukuki sorumluluk değişmez.
- Aklama: Hesabınız üzerinden suç gelirinin aklandığı kabul edilip ayrıca TCK m. 282'den ceza verildiyse, o ceza 158/4 kapsamında değildir. Ayrıntı için IBAN kiralama ve aklama yazımıza bakabilirsiniz.
- Tazminat: Ceza indirimi, mağdurun haksız fiil nedeniyle sizden tazminat isteme hakkını ortadan kaldırmaz (TBK m. 49). Bkz. kiralık IBAN sahibinden tazminat.
- Adli sicil: Uyarlama mahkûmiyeti ortadan kaldırmaz, yalnızca ceza miktarını değiştirir. Memuriyet gibi sonuçlar ceza miktarına değil suçun türüne bağlı olabileceğinden ayrıca değerlendirilmelidir.
Cezaevindeki yakınınız için neler yapılabilir?
Başvuru, hükümlünün kendisi veya vekâlet verdiği avukat tarafından yapılır; aile bu süreçte belge toplama ve ödeme planı hazırlama konusunda destek olabilir.
- Hükümlüyle görüşmede kararın tarih ve numarasını, dosyanın hangi mahkemede olduğunu ve daha önce etkin pişmanlık uygulanıp uygulanmadığını öğrenin. Hükümlü, eşi ve üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları tarafından ziyaret edilebilir (5275 sayılı Kanun m. 83).
- Bir avukat hükümlüyle vekâletname olmadan en çok üç kez görüşebilir; dosyayı takip edebilmesi için ise hükümlünün vekâletnamesi gerekir. Hükümlünün noterle görüşme hakkı da vardır; vekâletname bu yolla düzenlenebilir (5275 sayılı Kanun m. 59).
- Mağdurların kim olduğunu ve zarar tutarlarını karardan çıkarın; geçici 1. maddedeki altı aylık süre mahkemenin ihtarıyla başlayacağı için ödeme kaynağını önceden belirleyin.
Sık yapılan hatalar
- İndirimin kendiliğinden uygulanmasını beklemek ve başvuru yapmamak.
- Dilekçeyi infaz hâkimliğine vermek; lehe kanun değerlendirmesi hükmü veren mahkemenin işidir, infaz hâkimliği hesap duraksamalarına bakar.
- Parayı çekme veya aktarma kabul edilmişken 158/4'ün kesin uygulanacağını düşünmek.
- Mahkemenin ihtarından sonra başlayan altı aylık süreyi kaçırmak veya zararın yalnız bir kısmını ödemek.
- Uyarlama kararına karşı iki haftalık itiraz süresini geçirmek.
- "Af geldi" haberlerine güvenip mağdurla ödeme konusunu hiç ele almamak.
Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
Hükümdeki olay anlatımının 158/4'e uygun olup olmadığı, birden fazla mahkûmiyetin ve aklama cezasının infaz hesabına etkisi, etkin pişmanlık için ödeme planı ve uyarlama kararına itiraz gibi konular teknik değerlendirme gerektirir. Hükümlü cezaevindeyse dosyanın takibi için bir avukattan destek almak işleri hızlandırabilir. Avukata ulaşmanın yollarını avukata ulaşma yolları sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 7, 50, 51, 62, 63, 157, 158, 168, 282
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 59, 83, 98, 101, 105/A, 107
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 231, 268
- 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, m. 9
- 7589 sayılı Kanun, m. 13, geçici m. 1 ve m. 26 (Resmî Gazete, 31/7/2026, sayı 33326)