Miras alanında “ana baba, kardeş, büyükanne ve büyükbaba” başlığı altında 16 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Çocuğu olmayan oğlumun mirasını ben mi alırım? Annem ve babam hayattayken kardeşim benim mirasçım olur mu? Kardeşler hangi durumda yasal mirasçı olur?
Ana baba, kardeş, büyükanne ve büyükbaba
Çocuğu olmayan oğlumun mirasını ben mi alırım?
Altsoyu olmayan mirasbırakanın mirasçıları ana ve babasıdır ve eşit pay alırlar. Evli ise eşi de birlikte mirasçı olur; bu durumda eşe mirasın yarısı, kalan yarısı ana ve babaya düşer. Çocuğunun vasiyeti de payları etkileyebilir.
Annem ve babam hayattayken kardeşim benim mirasçım olur mu?
Hayır. Altsoyun bulunmadığı durumda ana ve baba mirasçıdır; kardeşler ise ancak mirasbırakandan önce ölmüş ana veya babanın yerini altsoy olarak alırlar. Ana ve baba sağsa kardeşler yasal mirasçı sayılmaz.
Kardeşler hangi durumda yasal mirasçı olur?
Çocuğu olmayan kişinin ana veya babası ondan önce ölmüşse, onların yerini halefiyet yoluyla kendi altsoyları, yani kardeşler alır. Ana-baba sağken kardeşler pay alamaz. Mirasın bir tarafta kimse yoksa diğer tarafa kalması da kuraldır.
Yeğenlerim, çocuksuz ölen amcalarından miras alabilir mi?
Altsoyu olmayan kişinin ana ve babası ondan önce ölmüşse, onların yerini kendi altsoyları alır. Yani ölenin kardeşleri, kardeşi de ölmüşse onun çocukları (yeğenler) halefiyet yoluyla mirasçı olur. Ana veya baba sağsa bu yol açılmaz.
Eş ve ana-baba birlikte mirasçı olursa miras nasıl paylaşılır?
Sağ kalan eş, ana ve baba zümresiyle birlikte mirasın yarısını alır. Kalan yarısı ana ve babaya eşit olarak düşer; yani her biri toplamın dörtte birini alır. Biri ölmüşse onun payı kendi altsoyuna geçer.
Büyükanne ve büyükbaba hangi durumda mirasçı olur?
Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyükanne ve büyükbabalarıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdır. Önce ölmüş olanın yerini her derecede kendi altsoyu alır.
Amca, hala, dayı ve teyze ne zaman mirasçı olur?
Büyükanne veya büyükbaba mirasbırakandan önce ölmüşse, onun yerini kendi altsoyu, yani amca, hala, dayı ve teyze alır. Ancak altsoy, ana-baba ve onların altsoyu hiç yokken bu üçüncü zümreye sıra gelir.
Eşle büyükanne ve büyükbaba birlikte mirasçı olursa eşe ne kadar düşer?
Sağ kalan eş, büyükanne ve büyükbabalarla ve onların çocuklarıyla birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte üçünü alır. Bu zümreler de hiç yoksa mirasın tamamı eşe kalır. Kalan dörtte biri üçüncü zümre arasında paylaşılır.
Üçüncü zümre de yoksa yasal mirasçı kim olur?
Altsoyu, ana ve babası ve büyükanne-büyükbabaları ve onların altsoyları yoksa sağ kalan eşin mirası tamamen alması söz konusudur. Eş de yoksa, mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirası Devlete geçer.
Ana ve baba tarafından olan miras payları eşit mi?
Ana ve baba eşit olarak mirasçıdır. Biri ölmüşse ve altsoyu yoksa onun payı da diğer tarafa kalır; ölen tarafın altsoyu varsa o taraftaki pay altsoyuna geçer. Büyükanne ve büyükbabalarda da pay eşittir.
Anne ve babası ölmüş, kardeşi olmayan kişinin mirası büyükanneye gider mi?
Evet. Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları büyükanne ve büyükbabalarıdır. Eş de varsa dörtte üç eşe, kalanı büyükanne ve büyükbabalara düşer; eş yoksa mirasın tamamı onlara kalır.
Üvey ana veya üvey baba miras alabilir mi?
Kanundaki yasal mirasçılar kan hısımları, evlatlık, sağ kalan eş ve Devlettir; üvey ana ve üvey baba bu sayılanlar arasında yoktur. Ancak ölen kişi vasiyetle onları mirasçı atayabilir veya belirli mal bırakabilir.
Annem ölmüş, babam sağsa çocuksuz kardeşimin mirasını kim alır?
Altsoyu olmayan kişinin mirasçıları ana ve babasıdır. Ana ölmüşse onun yerini kendi altsoyu, yani ölenin diğer kardeşleri alır; hiç altsoy yoksa o taraftaki pay babaya kalır. Evli ise eşin payı ayrıca ayrılır.
Çocuğum yokken ölürsem eşim ve annem mirası nasıl paylaşır?
Eş, ana-baba zümresiyle birlikte mirasın yarısını alır; diğer yarısı ana ve babanındır. Baba ölmüş ve altsoyu yoksa onun payı da anneye kalır. Vasiyet varsa saklı payları aşan kısımda geçerli olur.
Eş sağken büyükbabam ölmüşse payı kime geçer?
Sağ kalan eş varsa, büyükanne ve büyükbabalardan birinin mirasbırakandan önce ölmesi hâlinde payı kendi çocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyükanne ve büyükbabaya geçer. Bir taraftaki ikisi de ölmüşse payları diğer tarafa geçer.
Ölenin sadece amcası ve halası sağsa mirasçı kim olur?
Altsoy, ana-baba ve onların altsoyu ile büyükanne-büyükbaba yoksa üçüncü zümrede sıra, büyükanne ve büyükbabaların altsoyundadır. Büyükanne ve büyükbaba ölmüşse yerlerini çocukları, yani amca, hala, dayı ve teyzeler alır.
Bu konuda sık sorulanlar
Ölen kişinin borcu kardeşlerine kalır mı?
Ancak kardeşler mirasçıysa kalır. Altsoyu olmayan kişinin mirasçıları ana ve babasıdır; onlar ölmüşse yerlerini kardeşler alır. Ölenin çocuğu varsa kardeşler mirasçı olmadığı için borçtan da sorumlu olmaz. Ayrıntılı yazı
Zümre sistemi nedir, önce hangi yakınlar mirasçı olur?
Yasal mirasta birinci zümre altsoy, ikinci zümre ana baba ve altsoyu, üçüncü zümre büyük ana ve büyük baba ile altsoylarıdır. Önceki zümreden mirasçı varsa sonraki zümre miras almaz; sağ kalan eş birlikte bulunduğu zümreye göre ayrıca mirasçıdır. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.496 ve 499 · m.496 · m.497 · m.497 ve 499 · m.499 ve 501 · m.496 ve 497 · m.501 ve 516
İlgili konular
- Sağ kalan eşin miras payı · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
- Yasal mirasçılar ve paylar · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
- Miras kaldığında borçlar, ret ve paylaşım nasıl ele alınır?
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri