Miras alanında “yasal mirasçılar ve paylar” başlığı altında 12 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Çocuklar arasında kız erkek farkı gözetilir mi, pay eşit mi? Çocuğum benden önce ölürse torunlarım mirasçı olur mu? Ana veya baba tarafında hiç mirasçı yoksa mirasın o tarafın payı kime kalır?
Yasal mirasçılar ve paylar
Çocuklar arasında kız erkek farkı gözetilir mi, pay eşit mi?
Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları altsoyudur ve çocuklar eşit olarak mirasçıdır. Kanunda cinsiyete göre ayrım yoktur. Mirasbırakanın bu eşitliği ölüme bağlı tasarrufla değiştirip değiştiremeyeceği saklı pay kurallarına bağlıdır.
Çocuğum benden önce ölürse torunlarım mirasçı olur mu?
Mirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Yani torunlar, ölen çocuğun payına girer. Nüfus kayıtlarıyla soy zincirini belgelemek gerekir.
Ana veya baba tarafında hiç mirasçı yoksa mirasın o tarafın payı kime kalır?
Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır. Bu kural ana ve baba zümresi için kanunda açıkça düzenlenmiştir. Zümreleri belirlemek için aile kayıtlarını bir arada incele.
Sağ kalan eş çocuklarla birlikte mirasın ne kadarını alır?
Sağ kalan eş mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte birini alır. Birlikte bulunduğu zümreye göre oran değişir; diğer zümrelerde farklı paylar kanunda düzenlenmiştir.
Çocuk yoksa eş, ölenin anne babasıyla birlikte ne kadar pay alır?
Sağ kalan eş, mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa mirasın yarısına hak kazanır. Kalan yarı ana ve baba zümresine ve onların altsoyuna kalır. Payları mirasçılık belgesindeki oranlarla karşılaştır.
Eşin payı büyükanne ve büyükbabalarla birlikte ne kadardır?
Sağ kalan eş, mirasbırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte üçünü alır. Bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Babası tanımış ya da mahkemece belirlenmişse evlilik dışı çocuk babanın mirasına girer mi?
Evlilik dışında doğmuş ve soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar. Soybağının kurulduğunu gösteren nüfus kaydını veya karar örneğini hazır tut.
Evlat edinilen çocuk öz ailesinin mirasından da pay alır mı?
Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı devam eder; ayrıca evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olur. Evlât edinen ve hısımları ise evlâtlığa mirasçı olmaz.
Hiç mirasçısı olmayan kişinin malı ne olur?
Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer. Mirasçıların tamamının veya bir mirasçının bulunup bulunmadığı bilinmiyorsa sulh hâkimi iki defa ilân yapar ve ilgilileri çağırır.
Mirasçılar bilinmiyorsa hâkim ne yapar, kaç ilân verilir?
Mirasbırakanın mirasçısı bulunup bulunmadığı veya tamamı bilinmiyorsa sulh hâkimi bir ay ara ile iki defa ilân yapar ve hak sahiplerini son ilândan başlayarak en geç bir yıl içinde sıfatlarını bildirmeye çağırır.
Zümre sistemi nedir, önce hangi yakınlar mirasçı olur?
Yasal mirasta birinci zümre altsoy, ikinci zümre ana baba ve altsoyu, üçüncü zümre büyük ana ve büyük baba ile altsoylarıdır. Önceki zümreden mirasçı varsa sonraki zümre miras almaz; sağ kalan eş ayrıca ve birlikte bulunduğu zümreye göre mirasçıdır.
Anne babası ölmüş ve çocuğu olmayan kişinin mirasını kardeşi mi alır?
Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları ana ve babasıdır; ölmüş ana babanın yerini her derecede halefiyet yoluyla altsoyları, yani mirasbırakanın kardeşleri ve onların çocukları alır. Eş varsa payı ayrıca hesaplanır.
Bu konuda sık sorulanlar
Veraset ilamında evlilik dışı çocuk yoksa ne yapılmalı?
Soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş evlilik dışı çocuk, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olur. Bu çocuğu göstermeyen belgenin iptali ve çocuğu da içeren yeni belge verilmesi istenebilir; soybağını gösteren kayıt veya karar dosyaya eklenir. Ayrıntılı yazı
Ölen kişinin borcu kardeşlerine kalır mı?
Ancak kardeşler mirasçıysa kalır. Altsoyu olmayan kişinin mirasçıları ana ve babasıdır; onlar ölmüşse yerlerini kardeşler alır. Ölenin çocuğu varsa kardeşler mirasçı olmadığı için borçtan da sorumlu olmaz. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.495 · m.496 · m.499 · m.498 · m.500 · m.501 ve 594 · m.594 · m.495-499 · m.496 ve 499
İlgili konular
- Miras: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Altsoyun mirasçılığı · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
- Ana baba, kardeş, büyükanne ve büyükbaba · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri