Zorunlu deprem sigortası (DASK), Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler ile tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerindeki mesken binaları kapsar; sigortayı malikler veya intifa hakkı sahipleri yaptırır ve her yıl yeniler (Afet Sigortaları Kanunu m. 10). Zorunlu trafik sigortası ise aracın karıştığı kazada üçüncü kişilere verilen zararlara ilişkin sorumluluğu güvence altına alır; kasko ayrı bir sözleşmedir ve kendi aracınızdaki hasar gibi farklı menfaatleri kapsar.
Bu yazı DASK'ın kimler için zorunlu olduğunu, kimlerin kapsam dışında kaldığını, tapu ve abonelik işlemlerindeki rolünü, neleri teminat altına aldığını, hasar ödemesinin zamanını ve eksik kaldığında yapılabileceklerini, ayrıca kasko ile zorunlu trafik sigortasının farkını anlatır. Hayat, kaza ve sağlık sigortası için hayat, kaza ve sağlık sigortası yazımıza, trafik sigortası ve değer kaybı için trafik sigortası değer kaybı yazımıza bakabilirsiniz. Prim ve azami teminat tutarları her yıl yeniden belirlendiğinden güncel değerleri resmî kaynaktan kontrol edin; bu yazıda tutar verilmemiştir.
Bu yazıda
- DASK kimin için zorunlu?
- Kiracı DASK yaptırmak zorunda mı?
- Kapsam dışında kalan binalar
- DASK olmadan tapu ve abonelik işlemi
- DASK neleri karşılar?
- Prim nasıl belirlenir?
- Projeye aykırı tadilat ve sigortalama reddi
- Hasar ödemesi gerçek zararın altında kalırsa
- Kasko ile trafik sigortası aynı hasarı karşılar mı?
- Kaynaklar
DASK kimin için zorunlu?
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bu binaların içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle Devlet tarafından yaptırılan veya sağlanan kredi ile yapılan meskenler zorunlu deprem sigortasına tabidir. Bu binalar için malikler veya intifa hakkı sahipleri tarafından zorunlu deprem sigortası yaptırılır ve bu sigorta her yıl yenilenir (Afet Sigortaları Kanunu m. 10).
Kiracı DASK yaptırmak zorunda mı?
Kanuna göre zorunlu deprem sigortasını malikler veya intifa hakkı sahipleri yaptırır; kiracılık tek başına bu yükümlülüğü doğurmaz (Afet Sigortaları Kanunu m. 10). Mal sahibine DASK poliçesini sormanız faydalıdır. Eşyalarınızın korunması için ayrıca konut sigortası yaptırabilirsiniz; çünkü DASK eşya zararını kapsamaz.
Kapsam dışında kalan binalar
Kamu Konutları Kanununa tabi olan veya kamu hizmet binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar ile Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında olsalar dahi tamamı ikamet dışı amaçlarla kullanılan binalar zorunlu deprem sigortasına tabi değildir (Afet Sigortaları Kanunu m. 10). Durumundan emin olmayanlar DASK'a danışmalıdır.
DASK olmadan tapu ve abonelik işlemi
- Tapu: Tapu müdürlükleri, zorunlu deprem sigortasına tabi bağımsız bölüm ve binalarla ilgili tescil işlemlerini, sigortanın yaptırıldığı ve işlem tarihi itibarıyla geçerli olduğu belgelenmedikçe yapamaz. Satıştan önce poliçenin geçerliliğini kontrol edin (Afet Sigortaları Kanunu m. 11).
- Su ve elektrik: Zorunlu deprem sigortası kapsamındaki bina ve bağımsız bölümlerle ilgili su ve elektrik abonelik işlemlerinde zorunlu deprem sigortasının varlığı ilgili kuruluşça kontrol edilir (Afet Sigortaları Kanunu m. 11).
DASK poliçesi yapının bütün hukuki sorunlarını çözmez; zorunlu deprem sigortası belirli riskleri kapsar ve ruhsat ile mülkiyet denetiminin yerine geçmez. Ev satın alırken kontrol edilecekler için taşınmaz satış sözleşmesi yazımıza bakın.
DASK neleri karşılar?
Zorunlu deprem sigortası, binalarda depremin doğrudan neden olduğu maddi zararları ve deprem nedeniyle ortaya çıkan yangın, infilak, dev dalga ve yer kayması sonucu oluşan maddi zararları teminat altına alır. Eşya zararı bu tanımın içinde sayılmaz (Afet Sigortaları Kanunu m. 2).
Prim nasıl belirlenir?
Zorunlu deprem sigortası prim tespitinde binanın yüzölçümü, inşaat türü ve kalitesi, arazinin zemin özellikleri, deprem riski ve benzeri unsurlar değerlendirilir. Tarife, talimat ve azami teminat tutarı her yıl Bakan tarafından belirlenir ve Resmî Gazete'de yayımlanır; güncel değerleri resmî kaynaktan kontrol edin (Afet Sigortaları Kanunu m. 13).
Projeye aykırı tadilat ve sigortalama reddi
Malik veya intifa hakkı sahibi, binanın ve her bir bağımsız bölümün projeye aykırı olarak ve taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edilmesine veya zayıflatılmasına karşı gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Hasarın projeye aykırı ve taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyen tadilat nedeniyle ortaya çıktığı tespit edilirse sigortadan tazminat alma hakkı kaybedilir (Afet Sigortaları Kanunu m. 12). Kurum da ilgili mevzuata ve projeye aykırı inşa edilen binaları sigortalamama hakkına sahiptir; taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binaları sigortalamaz (Afet Sigortaları Kanunu m. 10).
Hasar ödemesi gerçek zararın altında kalırsa
Kısa cevap: Önce poliçe dönemini, teminat limitini, hasar tespitini ve ödeme hesabını karşılaştırın. DASK ile özel konut sigortası farklı kapsamlar sunar. Zorunlu deprem sigortası bulunan ve deprem nedeniyle hasar gören binalara ilişkin tazminat, gerekli bilgi ve belgeler ile hasar tespitinin tamamlanmasını müteakip en geç otuz gün içinde ödenir (Afet Sigortaları Kanunu m. 13). Azami teminat tutarı her yıl belirlendiği için ödemenin sınırını poliçedeki teminattan ve o yılın tarifesinden kontrol edin.
- Poliçe tarihlerini ve teminat bilgisini hasar tarihiyle karşılaştırın.
- Hasar tespit raporunu ve ödeme hesabını sigorta şirketinden yazılı isteyin; tespit edilen hasarın kapsamını kontrol edin.
- Hasarlı binada güvenlik riski varken belge toplamak için girmeyin.
- Eşya zararı DASK kapsamında değildir; konut sigortanız varsa onun kapsamını ayrıca inceleyin.
- Hasarın projeye aykırı tadilattan kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair bir tespit varsa dayanağını isteyin (Afet Sigortaları Kanunu m. 12).
Kasko ile trafik sigortası aynı hasarı karşılar mı?
Hayır, farklı risk ve menfaatleri güvenceye alırlar. Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401). Sorumluluk sigortasında ise sigortacı, sigortalının sözleşmede öngörülen olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder (TTK m. 1473). Zorunlu trafik sigortası bu sorumluluk sigortası mantığıyla üçüncü kişiye verilen zararla ilgilidir; kendi aracınızın hasarı kasko poliçesinin kapsamına ve istisnalarına bağlıdır. Kendi aracınızın hasarıyla üçüncü kişiye verdiğiniz zararı ayrı ayrı değerlendirin; poliçedeki istisna, limit ve muafiyetleri kontrol edin. Geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir (KTK m. 91). Trafik sigortasızlığın muayene ve diğer sonuçları için araç tescil ve muayene yazımıza bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- DASK poliçesi bulunduğu için eşyaların da güvence altında olduğunu sanmak.
- Satış öncesinde DASK poliçesinin geçerliliğini kontrol etmemek; tapu işlemi yapılamayabilir.
- Projeye aykırı tadilat yapıp tazminat hakkını kaybetmek.
- Kasko ve trafik sigortasını aynı kapsamda saymak.
- Hasar sonrası ödeme hesabını ve poliçe limitini karşılaştırmadan teklifi kabul etmek.