Trafik kazası tazminatında ilk durak karşı aracın trafik sigortasıdır: yazılı başvurunuza sigortacı 15 gün içinde cevap vermeli, istenen belgeler tamamlandıktan sonra da teminat limiti içindeki tutarı sekiz iş günü içinde ödemelidir (KTK m. 97, 99). Uyuşmazlık çıkarsa Sigorta Tahkim Komisyonunda hakem en geç dört ay içinde karar verir; mahkemede ise süre bilirkişi incelemesine ve kanun yollarına bağlıdır (Sigortacılık Kanunu m. 30). Mahkeme kararı para alacağına ilişkin olduğundan istinaf veya temyiz kural olarak icrayı durdurmaz (HMK m. 350, 367).
Bu yazı tazminatın hangi aşamada ne kadar sürdüğünü, sigortanın ödeme süresini, tahkim ve dava sürelerini, 31 Temmuz 2026'dan beri belirsiz alacak davası yerine nasıl dava açıldığını, dava sürerken geçici ödeme istenip istenemeyeceğini ve kararın kesinleşmeden icraya konulup konulamayacağını anlatır. Tazminat kalemleri için bedensel zarar ve destekten yoksun kalma, zamanaşımı ve yetkili mahkeme için tazminat davasında zamanaşımı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bu yazıda
- Tazminat sürecinin yol haritası
- Sigortaya başvuru: belgeler ve ödeme süresi
- Tazminat ne zaman yatar? Yaralanma ve ölümde zamanlama
- Tahkim yolunda süreler
- Dava yolunda süreler ve 2026 değişiklikleri
- Dava sürerken geçici ödeme ve sonradan ek tazminat
- Sigorta geç öderse veya teminat limiti yetmezse
- Karar kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
- Ceza davasını beklemek gerekir mi?
- Sık yapılan hatalar
- Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
- Kaynaklar
Tazminat sürecinin yol haritası
Süreç, sigortaya yazılı başvuruyla başlar ve uyuşmazlık olursa tahkim veya dava ile, en sonda da gerekirse icra ile tamamlanır.
- Kaza ve belgeler: Tutanak, sağlık kayıtları, araç ve hasar belgeleri toplanır.
- Sigortaya yazılı başvuru: Dava veya tahkimden önce kusurlu aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru zorunludur (KTK m. 97).
- Cevap ve ödeme: Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap verir; belgeler tamamlandıktan sonra sekiz iş günü içinde öder (KTK m. 97, 99).
- Uyuşmazlık: Cevap gelmezse ya da cevap talebinizi karşılamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurur veya dava açarsınız (KTK m. 97).
- Karar ve kanun yolları: Hakem kararına itiraz veya mahkeme kararına istinaf ve temyiz.
- İcra: Ödenmeyen karar ilamlı icraya konur; borçluya yedi gün içinde ödemesi için icra emri gönderilir (İİK m. 32).
Sigortaya başvuru: belgeler ve ödeme süresi
Sigortacı, zorunlu trafik sigortası genel şartlarında belirlenen belgeleri merkezine veya bir kuruluşuna ilettiğiniz tarihten itibaren sekiz iş günü içinde, teminat sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır (KTK m. 99). Belgeler eksikse süre işlemeye başlamaz; bu yüzden dosyayı tek seferde ve eksiksiz vermek, süreci en çok kısaltan adımdır.
- Araç hasarı ve değer kaybı: Tutanak, ruhsat, ehliyet, fotoğraflar, eksper ve onarım belgeleri. 1 Temmuz 2026'dan beri araç hasarı başvurusu değer kaybı talebini de kapsar; ayrıntı için araç değer kaybı yazımıza.
- Sürekli sakatlık: Yeni genel şartlara göre sakatlık oranı, tedavi süreci tamamlandıktan sonra alınan sağlık kurulu raporu dikkate alınarak belirlenir ve tazminat Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümlerine göre hesaplanır.
- Ölüm ve destekten yoksun kalma: Ölüm belgesi, veraset ve nüfus kayıtları, ölenin gelirine ilişkin belgeler.
- Tedavi giderleri: Trafik kazası nedeniyle resmî ve özel sağlık kuruluşlarının sunduğu sağlık hizmeti bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır (KTK m. 98). Bu nedenle hastane faturasını sigortadan istemeden önce bu kuralı göz önünde tutun.
Tazminat ne zaman yatar? Yaralanma ve ölümde zamanlama
Sadece maddi hasarlı kazalarda ödeme genellikle eksper raporu ve belgeler tamamlanınca yapılır. Yaralanmalı kazalarda ise kalıcı sakatlık oranı ancak tedavi bittikten sonra belirlenebildiği için sakatlık tazminatı çoğu zaman aylar sonra istenebilir hâle gelir. Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma hesabı için hak sahiplerinin ve ölenin gelirinin belgelenmesi gerekir.
Örnek: Kazada kolu kırılan bir kişi, tedavisi sürerken geçici iş göremezlik ve kazanç kaybı belgelerini toplar; tedavisi bittikten sonra sağlık kurulu raporu alır ve sakatlık tazminatı için sigortaya başvurur. Sigortacı belgeleri aldıktan sonra sekiz iş günü içinde ödeme yapmazsa veya teklif ettiği tutar yetersizse kişi tahkime veya mahkemeye gider.
Tahkim yolunda süreler
Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkemeye göre genellikle daha kısa sürede sonuç verir; Kanun süreleri de açıkça belirlemiştir (Sigortacılık Kanunu m. 30):
- Başvuru şartı: Sigorta şirketine başvurmuş ve talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmanız gerekir; şirketin onbeş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir.
- Raportör incelemesi: Başvuru önce raportörce en geç onbeş gün içinde incelenir.
- Hakem kararı: Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir; süre ancak tarafların açık ve yazılı onayıyla uzar. Karar, Komisyon müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir.
- İtiraz: Kanundaki parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda karara bildirimden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir; itiraz iki ay içinde karara bağlanır ve itiraz üzerine hakem kararının icrası durur. Daha yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda itiraz kararına karşı temyiz yolu açıktır.
- Kesinlik: Sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir.
Mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyetine götürülmüş bir uyuşmazlık için ayrıca Komisyona başvurulamaz. Bu yüzden iki yolu aynı anda kullanmayı düşünmeyin; birini bilinçli olarak seçin.
Dava yolunda süreler ve 2026 değişiklikleri
Tazminat davasının süresi için kanunda tek bir rakam yoktur; süre, bilirkişi incelemesine, tarafların sayısına ve kanun yollarına bağlıdır. 2026'da yürürlüğe giren iki değişiklik bu süreyi doğrudan etkiler:
- Belirsiz alacak davası kaldırıldı: 7589 sayılı Kanunla Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesi 31 Temmuz 2026'da yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükme göre devam eder.
- Kısmi davada tek seferlik artırım: Alacağın bir kısmını dava ettiyseniz talebinizi aynı davada bir defaya mahsus, iddianın genişletilmesi yasağına takılmadan tahkikatın sonuna kadar artırabilirsiniz; artırılan kısım için zamanaşımı da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m. 109). Tazminat tutarı genellikle bilirkişi raporuyla netleştiği için bu kural, trafik kazası davalarında sık kullanılacaktır.
- Duruşma araları: Duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini göstererek daha uzun süre belirleyebilir (HMK m. 147).
Davada kusur ve zarar için bilirkişi raporu alınır. Rapor size tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz (HMK m. 281). Süresinde yapılmayan itiraz, raporun karara esas alınmasını kolaylaştırır.
Dava sürerken geçici ödeme ve sonradan ek tazminat
Dava sürerken tamamen beklemek zorunda değilsiniz. İddianızın haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunar ve ekonomik durumunuz da gerektirirse hâkim, davalının size geçici ödeme yapmasına karar verebilir; bu ödeme sonra hükmedilen tazminattan düşülür, tazminata hükmedilmezse yasal faiziyle geri verilir (TBK m. 76).
Bedensel zararın kapsamı karar sırasında tam belirlenemiyorsa hâkim, kararın kesinleşmesinden başlayarak iki yıl içinde kararı değiştirme hakkını saklı tutabilir (TBK m. 75). Bu imkân, tedavisi uzun süren kazazedeler için davanın gereksiz yere ertelenmesini önler.
Sigorta geç öderse veya teminat limiti yetmezse
Sigortacı ancak poliçedeki teminat sınırları içinde ödeme yapar (KTK m. 99); limiti aşan zarar için işleten ve sürücüye başvurursunuz. Aynı kazada birden fazla kişi zarar gördüyse ve alacakların toplamı sigorta tutarını aşıyorsa, her zarar görenin sigortacıdan isteyebileceği tutar, sigorta tutarının toplam alacaklara oranına göre indirilir (KTK m. 96). Böyle bir kazada sigortanın ödediği tutarın neden beklediğinizden düşük olduğunu bu kural açıklayabilir.
Gecikme hâlinde faiz de gündeme gelir. Haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş sayılır (TBK m. 117); bu kural işleten ve sürücü bakımından uygulanır. Sigortacı bakımından ise uygulamada faiz başlangıcı çoğunlukla yazılı başvurunun ve kanuni ödeme süresinin dolmasına bağlanır. Faiz başlangıcı dosyadan dosyaya değiştiği için talebinizde her davalı için faiz başlangıcını ayrı ayrı belirtin.
Karar kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
Evet, para alacağına ilişkin tazminat kararları kural olarak kesinleşmeden icraya konulabilir. İstinaf veya temyiz yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz; yalnız kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez (HMK m. 350, 367).
- Maddi tazminat: Para alacağıdır; kesinleşme beklenmeden ilamlı takibe konulabilir.
- Manevi tazminat: Yargıtay uygulamasında, haksız fiilden doğan manevi tazminat kararlarının da para alacağına ilişkin olduğu ve kural olarak kesinleşme beklenmeden icraya konulabileceği kabul edilmektedir. Bu konuda geçmişte farklı kararlar da verildiği için takipten önce güncel uygulamayı kontrol etmek yerinde olur.
- Borçlunun icrayı durdurması: Kanun yoluna başvuran borçlu, hükmolunan parayı depo eder veya icra mahkemesinin kabul edeceği bir teminat gösterirse icranın geri bırakılması için süre ister (İİK m. 36). Sigorta şirketleri bu yola sık başvurur.
- Karar bozulursa: İcra edilmiş karar sonradan kaldırılır veya bozulur ve borçlunun hiç ya da o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla anlaşılırsa, icra ayrıca hükme gerek kalmadan tamamen veya kısmen eski hâline iade edilir (İİK m. 40). Yani kesinleşmeden tahsil ettiğiniz parayı geri ödemek zorunda kalabilirsiniz.
- Tahkim kararı: Hakem kararına itiraz edilirse kararın icrası durur (Sigortacılık Kanunu m. 30).
Ceza davasını beklemek gerekir mi?
Gerekmez. Hukuk hâkimi, kusur konusunda ceza hâkiminin beraat kararıyla da kusur değerlendirmesiyle de bağlı değildir (TBK m. 74). Ceza dosyası sürerken tazminat başvurusunu ve davasını yürütebilirsiniz. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzun süre maddi tazminat için de geçerlidir; ama bu, iki yıllık süreyi rahatça geçirmek için bir gerekçe değildir (KTK m. 109).
Sigortayla anlaşıp düşük bir tutar karşılığında ibraname imzaladıysanız ve tutar açıkça yetersizse, anlaşmanın iptalini yapıldığı tarihten başlayarak iki yıl içinde isteyebilirsiniz (KTK m. 111).
Sık yapılan hatalar
- Sigortaya yazılı başvuru yapmadan doğrudan dava açmak.
- Belgeleri parça parça vermek ve ödeme süresinin işlemesini geciktirmek.
- Tedavi bitmeden sakatlık oranı için rapor beklemeden sigortanın ilk teklifini kabul etmek.
- Tahkim ile mahkemeyi aynı anda kullanmaya çalışmak.
- Belirsiz alacak davası açılabileceğini sanmak; 31 Temmuz 2026'dan beri yeni davalarda kısmi dava ve tek seferlik artırım kuralı uygulanır.
- Bilirkişi raporuna iki haftalık süre içinde itiraz etmemek.
- Kesinleşmeden tahsil edilen paranın, karar bozulursa iade edileceğini hesaba katmamak.
Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
Yaralanma veya ölüm varsa, tazminat kalemleri ve sakatlık oranı tartışmalıysa, kısmi davada artırım hakkının ne zaman kullanılacağına karar vermeniz gerekiyorsa ya da kararın kesinleşmeden icraya konulmasının riskleri değerlendirilecekse, bir avukattan destek almak yararlı olabilir.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 96-99, 109, 111
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, m. 30
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 107, 109, 147, 281, 350, 367
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 74-76, 117
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 32, 36, 40
- Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik, Resmî Gazete, 12.6.2026, sayı 33278
- 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete, 31.7.2026, sayı 33326