Tapu ve gayrimenkul alanında “elbirliği mülkiyeti ve miras ortaklığı” başlığı altında 15 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Elbirliği mülkiyetinde benim payım ne kadar? Elbirliği mülkiyetindeki taşınmaz için kararları kim verir? Mirasçılardan biri miras kalan taşınmazı tek başına satabilir mi?
Elbirliği mülkiyeti ve miras ortaklığı
Elbirliği mülkiyetinde benim payım ne kadar?
Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları yoktur; her ortağın hakkı ortaklığa giren malların tamamına yaygındır. Bu yüzden tapuda "elbirliği" görünen miras taşınmazında belli bir bölümü kendine ait sayamazsın; payın ancak paylaşma veya paylı mülkiyete geçişle belirlenir.
Elbirliği mülkiyetindeki taşınmaz için kararları kim verir?
Kanunda veya sözleşmede aksine hüküm yoksa hem yönetim hem tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermesi gerekir. Topluluk sözleşmeden doğmuşsa devam ettiği sürece paylaşma yapılamaz ve bir pay üzerinde tasarrufta bulunulamaz.
Mirasçılardan biri miras kalan taşınmazı tek başına satabilir mi?
Hayır. Birden çok mirasçı varsa mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. Kanunda veya sözleşmede aksi yoksa tasarruf için ortakların oybirliği gerekir. Satış için bütün mirasçıların katılımını sağla.
Miras ortaklığına temsilci atanmasını nasıl isterim?
Mirasçılardan birinin isteği üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Mirasçılar kararda anlaşamıyor veya tereke yönetilemiyorsa bu yol kullanılabilir. Dilekçede terekenin bilinen mallarını ve mirasçıları göstermek faydalıdır.
Diğer mirasçılar katılmıyorsa terekedeki hakkı tek başıma koruyabilir miyim?
Mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını isteyebilir ve sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır. Aynı ilke elbirliği mülkiyetinde de geçerlidir. Örneğin haksız elatmaya karşı tek mirasçı da dava açarak ortak malı korutabilir.
Elbirliği mülkiyeti hangi hâllerde sona erer?
Elbirliği mülkiyeti malın devri, topluluğun dağılması veya paylı mülkiyete geçilmesiyle sona erer. Aksine hüküm bulunmadıkça paylaştırma, paylı mülkiyet hükümlerine göre yapılır. Mirasta paylaşma sözleşmesiyle de elbirliği payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülebilir.
Mirasçılar arasında paylaşma sözleşmesi hangi şekilde yapılır?
Mirasçılar arasındaki paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Sözleşmeyle tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyeti miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülebilir. Taşınmazın tapuda devri için ayrıca tapu işlemi yapılması gerektiğini unutma.
Miras payımı üçüncü kişiye satmak için hangi şekil gerekir?
Bir mirasçının üçüncü kişiyle terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payının devri sözleşmesi yapması için noterlikçe düzenleme şarttır. Böyle bir sözleşme alıcıya paylaşmaya katılma yetkisi vermez; yalnızca paylaşma sonunda mirasçıya düşen payın kendisine verilmesini isteme hakkı sağlar.
Miras bırakan sağken mirasçılarla yaptığım miras paylaşım sözleşmesi geçerli mi?
Mirasbırakanın katılması veya izni olmadan bir mirasçının henüz açılmamış bir miras hakkında diğer mirasçılar veya üçüncü kişi ile yaptığı sözleşmeler geçerli değildir. Bu sözleşme gereği yerine getirilen edimlerin geri verilmesi istenebilir.
Eşimin ölümünden sonra birlikte yaşadığımız evi üzerime alabilir miyim?
Tereke mallarında eşlerin birlikte yaşadığı konut varsa sağ kalan eş, miras hakkına mahsuben bu konut üzerinde mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Haklı sebepler varsa mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı da verilebilir. Mirasbırakanın mesleğine ilişkin bölümler için kısıtlama vardır.
Miras taşınmazını paylaşırken değer farkı nasıl giderilir?
Hâkim, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya vererek paylaştırma yapar. Mirasçılara verilen taşınmazların değerleri arasındaki fark para ödenmesi yoluyla giderilerek miras payları arasında denkleştirme sağlanır. Paylaşma talebinde sulh mahkemesine başvurulur.
Miras borçlarından paylaşmadan sonra da sorumlu muyum?
Mirasçılar, alacaklının bölünmesine veya nakline rıza göstermediği tereke borçlarından paylaşmadan sonra da bütün malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludur. Paylaşmanın gerçekleştiği tarihten veya daha sonra yerine getirilecek borçlarda muacceliyet tarihinden beş yıl geçmekle teselsül sona erer.
Elbirliği mülkiyetinde payımı tek başıma devredebilir miyim?
Sözleşmeden doğan topluluk devam ettiği sürece paylaşma yapılamaz ve bir pay üzerinde tasarrufta bulunulamaz. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları da olmadığı için kural olarak ortaklar birlikte karar verir. Topluluğu doğuran sözleşme hükümlerine bakmak gerekir.
Mirasçı olarak tereke borçlarının ödenmesini paylaşmadan önce isteyebilir miyim?
Mirasçılardan her biri, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir. Mirasçılar ayrıca paylaşmanın eşitliğe ve adalete uygun olması için gereken bilgileri birbirlerine vermekle yükümlüdür. Borç belgelerini toplamak bu süreçte işine yarar.
Paylaşmadan sonra payıma düşen malda eksiklik çıkarsa diğer mirasçılara başvurabilir miyim?
Paylaşmanın tamamlanmasından sonra mirasçılar paylarına düşen mallar için birbirlerine karşı satım hükümlerine göre sorumludur. Garantiye ve kefalete dayanan dava, paylaşma tarihinin veya daha sonra yerine getirilecek alacaklarda muacceliyet tarihinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Bu konuda sık sorulanlar
Miras kalan taşınmazdaki hissemi tek başıma satabilir miyim?
Paylaşma yapılmadan önce mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir; belirlenmiş payları yoktur ve tasarruf için kural olarak oybirliği gerekir. Bu yüzden tapuda tek başınıza belirli bir taşınmaz payını satamazsınız. Önce paylı mülkiyete geçiş veya paylaşma gibi yollar değerlendirilir. Ayrıntılı yazı
Mirasçılardan biri tek başına tapu iptal davası açabilir mi?
Miras ortaklığında yönetim ve tasarruf için kural olarak oybirliği gerekir; ancak her ortak topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabilir ve bu korumadan bütün ortaklar yararlanır. Davanın tereke adına mı, yalnız kendi payı için mi açılacağı dava sebebine göre değişir. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.701 · m.702 · m.640 ve 702 · m.640 · m.703 ve 676 · m.676 · m.677 · m.678 · m.652 · m.642 · m.681 · m.701 ve 702 · m.649 · m.679
İlgili konular
- Tapu ve gayrimenkul: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Ortaklığın giderilmesi · Tapu ve gayrimenkul: kısa cevaplar ve dayanakları
- Tapu, taşınmaz satışı ve hisseli mülkiyette nelere bakmalıyım?
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri