Tapu ve gayrimenkul alanında “ortaklığın giderilmesi” başlığı altında 8 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Ortaklığın giderilmesi davası ne işe yarar? Paydaşlar paylaşma biçiminde anlaşamazsa hâkim ne yapar? Taşınmaz değer kaybetmeden bölünemiyorsa ne olur?
Ortaklığın giderilmesi
Ortaklığın giderilmesi davası ne işe yarar?
Hukukî bir işlem veya sürekli bir amaç nedeniyle paylı mülkiyeti sürdürme yükümlülüğü yoksa her paydaş malın paylaşılmasını isteyebilir. Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir.
Paydaşlar paylaşma biçiminde anlaşamazsa hâkim ne yapar?
Uyuşma sağlanamazsa paydaşlardan birinin isteği üzerine hâkim malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verir. Bölünen parçaların değerleri denk düşmezse eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme yapılır. Bölme uygun görülmezse açık artırmayla satış söz konusu olur.
Taşınmaz değer kaybetmeden bölünemiyorsa ne olur?
Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı mal önemli bir değer kaybına uğramadan bölünemiyorsa açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın yalnızca paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilebilmesi için bütün paydaşların rızası gerekir.
Paydaş olarak ortaklığın giderilmesini her zaman isteyebilir miyim?
Hayır. Paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü yoksa her paydaş paylaşma isteyebilir; ancak bu hak hukukî işlemle en çok on yıl sınırlanabilir ve uygun olmayan zamanda paylaşma isteminde bulunulamaz. Taşınmazlarda devam sözleşmesi resmî şekle bağlıdır.
Payım üzerinde intifa hakkı varsa ortaklığın giderilmesi nasıl etkilenir?
Bir paydaş kendi payı üzerinde intifa hakkı kurarsa, diğer paydaşlardan biri intifa hakkının kurulduğunun kendisine tebliğinden başlayarak üç ay içinde paylaşma isteminde bulunursa satış yoluyla paylaşmada intifa hakkı, o paya düşecek bedel üzerinde devam eder.
Miras taşınmazının paylaşımını kim ve nereden isteyebilir?
Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürme yükümlülüğü yoksa her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesi sulh mahkemesinden istenir.
Mirasçılar paylar konusunda anlaşamazsa ne olur?
Mirasçılar tereke mallarından mirasçı veya ortak kök sayısınca pay oluşturur. Anlaşma olmazsa her mirasçı payların oluşturulmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Hâkim yerel âdetleri, mirasçıların kişisel durumunu ve çoğunluğun arzusunu gözetir; özgülemede anlaşma olmazsa kur'a çekilir.
Değer kaybı olmadan bölünemeyen miras malı kime verilir?
Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen tereke malı bütün olarak mirasçılardan birine özgülenir. Mirasçılar bölünme veya özgüleme konusunda anlaşamazsa mal satılır ve bedeli bölüştürülür. Mirasçılardan biri isterse satış artırma yoluyla yapılır.
Bu konuda sık sorulanlar
Ortaklardan biri hisseli tapuyu ayırmaya razı olmazsa ne yapılır?
Paylı mülkiyeti sürdürme yükümlülüğü yoksa her paydaş malın paylaşılmasını isteyebilir. Bunun yolu ortaklığın giderilmesi davasıdır. Paylaşma isteme hakkı hukuki bir işlemle en çok on yıllık süreyle sınırlandırılabilir ve uygun olmayan zamanda paylaşma istenemez. Ayrıntılı yazı
Hisseli daire almak mantıklı mı?
Hisseli daire almak, belirli bir dairenin değil bir oranın sahibi olmak demektir. Paylaşma yükümlülüğü yoksa her paydaş ortaklığın giderilmesini isteyebilir ve taşınmaz bölünemiyorsa açık artırmayla satılabilir. Alım öncesinde ortakların durumunu, kullanım düzenini ve tapu şerhlerini incelemek gerekir. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.698 ve 699 · m.699 · m.698 · m.700 · m.642 · m.650 · m.651
İlgili konular
- Paylı mülkiyet · Tapu ve gayrimenkul: kısa cevaplar ve dayanakları
- Elbirliği mülkiyeti ve miras ortaklığı · Tapu ve gayrimenkul: kısa cevaplar ve dayanakları
- Tapu, taşınmaz satışı ve hisseli mülkiyette nelere bakmalıyım?
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri