Kapora ve İlan Dolandırıcılığı: İnternetten Alışverişte Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? 2026'da Şikâyet, Kart İtirazı ve Paranın Geri Alınması

Var olmayan bir araç, ev veya ürün için internette ilan verip kapora alan kişi, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık işler; cezası üç yıldan on yıla kadar hapistir ve alt sınır dört yıldır (TCK m. 158/1-f). Kaporayı havale veya EFT ile gönderdiyseniz hemen bankanızı arayın: bu suçta kullanılan hesap kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir (CMK m. 128/A). Gerçek bir satıcı malı göndermiyorsa ise bu bir tüketici uyuşmazlığıdır; satıcı malı her hâlde otuz gün içinde teslim etmek zorundadır (6502 sayılı Kanun m. 48/3).

Bu yazı kapora ve ilan dolandırıcılığının nasıl işlediğini ve nasıl anlaşılacağını, hangi olayın suç hangisinin hukuki uyuşmazlık olduğunu, ödeme yönteminize göre paranın nasıl geri isteneceğini, kredi kartı itirazının sürelerini, gerçek satıcıya karşı tüketici haklarınızı ve "kapora geri alınır mı" sorusunun hukuki cevabını anlatır. Şikâyetin nasıl yapılacağı için internet dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir yazısına bakın.

Bu yazıda

• Suç mu, hukuki uyuşmazlık mı?
• Kapora ve ilan dolandırıcılığı nasıl anlaşılır?
• İlk adımlar
• Ödeme yönteminize göre para nasıl geri istenir?
• Gerçek satıcı malı göndermediyse: tüketici hakları
• Kapora geri alınır mı?
• Kapora dolandırıcılığının cezası
• Şikâyete eklenecek özel bilgiler
• Sık yapılan hatalar
• Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?

Suç mu, hukuki uyuşmazlık mı?

Satıcı baştan beri satmayı düşünmediği bir mal için para aldıysa olay dolandırıcılıktır; gerçek bir satış yapıp geç teslim ettiyse veya ayıplı mal gönderdiyse olay hukuki bir uyuşmazlıktır. Ayrım, hangi yola başvuracağınızı belirler:

• Sahte ilan ve kapora: Var olmayan araç, kiralık ev veya ikinci el ürün için kapora alınıp kişiye bir daha ulaşılamaması dolandırıcılıktır (TCK m. 157, 158/1-f).
• Sahte site ve sahte ödeme sayfası: Tanınmış bir mağazayı veya ilan sitesinin ödeme sayfasını taklit eden bağlantıyla ödeme alınması da dolandırıcılıktır. Bu sayfaya girdiğiniz kart bilgileriyle sonradan izniniz olmadan harcama yapılırsa ayrıca banka kartlarının kötüye kullanılması suçu gündeme gelir (TCK m. 245).
• Sahte kargo veya gümrük mesajı: "Paketiniz bekliyor, küçük bir ücret ödeyin" mesajındaki bağlantıyla kart bilgisi toplanması aynı kapsamdadır.
• Geç teslim veya ayıplı mal: Gerçek bir satıcıyla kurulan mesafeli satışta teslimin gecikmesi veya malın ayıplı çıkması tüketici hukukunun konusudur; tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurulur (6502 sayılı Kanun m. 68, 73).
• Satıcının sonradan vazgeçmesi: Gerçek bir satıcı kaporayı aldıktan sonra satıştan vazgeçerse bu kural olarak sözleşme uyuşmazlığıdır; aşağıdaki "Kapora geri alınır mı?" bölümüne bakın. Satıcının kapora alırken satma niyeti hiç yoktuysa ve bunu hileyle gizlediyse dolandırıcılık söz konusu olabilir.

Kapora ve ilan dolandırıcılığı nasıl anlaşılır?

Dolandırıcılık ilanlarında bazı işaretler sık tekrar eder; bunlardan biri bile görülüyorsa ödeme yapmadan önce durun.

1. Fiyat piyasanın belirgin biçimde altında: "Acil satılık, yurt dışına gidiyorum" gibi gerekçeler eşlik eder.
2. Acele ve baskı: "Başka alıcı da var, kaporayı hemen gönderirseniz size ayırırım" denir.
3. Platform dışına taşıma: Satıcı ilan sitesinin mesajlaşma ve ödeme sistemini bırakıp başka bir uygulamadan konuşmak ister.
4. Farklı isimde IBAN: Kapora, ilan sahibiyle ilgisi olmayan bir kişinin hesabına istenir; bu hesaplar çoğu zaman kiralanmış hesaplardır.
5. Sahte "güvenli ödeme" bağlantısı: Satıcı veya "alıcı" size bir ödeme bağlantısı gönderir; sayfa tanıdık görünse de adres çubuğundaki alan adı farklıdır.
6. Ek ücret istenmesi: Ekspertiz, sigorta, kargo, noter veya gümrük adıyla ikinci ve üçüncü ödemeler istenir.
7. Görmeden ödeme: Aracı veya evi göstermeden, sözleşme veya noter işlemi yapmadan para istenir. Tescilli araçların satışı noterde yapılır ve noterde yapılmayan satış ve devirler geçersizdir (2918 sayılı Kanun m. 20/d).

İlk adımlar

1. Bankanızı ve paranın gittiği bankayı arayın; IBAN'ı, saati ve tutarı bildirin.
2. İlanın ve satıcının profilinin ekran görüntüsünü, ilan numarasını ve sayfa adresini kaydedin; ilan kaldırılmadan önce yapın.
3. İlanı platforma bildirin; aracı hizmet sağlayıcı hukuka aykırı içerikten haberdar olunca onu gecikmeksizin kaldırıp kamu kurumlarına bildirmekle yükümlüdür (6563 sayılı Kanun m. 9/2).
4. Kart bilginizi sahte bir sayfaya girdiyseniz kartınızı kapattırın; kart hamili iradesi dışındaki işlemi öğrenince bankayı derhâl haberdar etmek zorundadır (5464 sayılı Kanun m. 16).
5. Aynı gün Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurun (CMK m. 158).

Ödeme yönteminize göre para nasıl geri istenir?

Paranın hangi yolla gönderildiği, hangi geri alma imkânının kullanılabileceğini belirler.

Havale, EFT veya FAST

• Askıya alma: İnternet ilanı veya sahte site üzerinden işlenen dolandırıcılıkta paranın gittiği hesap kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir; hesaptaki paraya el konulur ve mağdura ait olduğu anlaşılırsa iade edilir (CMK m. 128/A). Para hesaptan çekildiyse bu yol sonuç vermez.
• Hesap sahibine karşı dava: Kaporanın gittiği hesabın sahibi, hesabını bilerek kullandırdıysa zarardan dolandırıcıyla birlikte sorumlu olabilir; haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanabilirsiniz (TBK m. 49, 61, 77). Ayrıntı için param kiralık IBAN'a gitti yazısına bakın.
• Bankanın sorumluluğu sınırlıdır: Parayı kendi talimatınızla gönderdiğiniz için işlem kural olarak yetkisiz işlem sayılmaz; bankanın sorumluluğu ancak özen yükümlülüğüne aykırılık gibi özel durumlarda tartışılır.

Kredi kartı veya banka kartı

• Hesap özetine itiraz: Kredi kartıyla yapılan işlemlere son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde kart çıkaran kuruluşa başvurarak itiraz edebilirsiniz; başvuruda hesap özetinin hangi kalemine neden itiraz ettiğinizi gerekçesiyle yazmalısınız. Banka itirazı başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır (5464 sayılı Kanun m. 11). İtiraz süresi geçse bile genel hükümlere göre dava hakkı devam eder.
• Bilginiz dışında yapılan harcama: Kart bilgileriniz sahte bir sayfada ele geçirildiyse ve harcamayı siz yapmadıysanız, harcama belgesi düzenlenmeden iletişim araçlarıyla yapılan alışverişlerdeki hukuka aykırı kullanımdan kaynaklanan zarardan kart hamili sorumlu tutulamaz (5464 sayılı Kanun m. 15). Ancak bildirim yapılmazsa veya kullanım hamilin ağır ihmaline ya da kastına dayanıyorsa sınırlı sorumluluk kuralı uygulanmaz (m. 12). Bu ayrımın ayrıntısı için kartımdan yetkisiz işlem yapıldı yazısına bakın.
• Kendi onayınızla yapılan ödeme: Kartla sahte bir satıcıya kendiniz ödeme yaptıysanız bankanız işlemi kart sistemi kuralları çerçevesinde üye işyeri tarafına itiraz olarak iletebilir; sonuç işlemin niteliğine bağlıdır ve garanti değildir. İtirazı yine de on günlük süre içinde yazılı ve gerekçeli yapın.

Platformun kendi ödeme sistemi

Ödemeyi ilan sitesinin kendi güvenceli ödeme sistemi üzerinden yaptıysanız, platforma derhâl itiraz edin ve teslim onayı vermeyin. Dolandırıcılığın büyük kısmı, bu sistemin taklidi olan sahte bağlantılarla yapılır; gerçek sistemde ödeme bağlantısı platformun kendi uygulaması veya sitesi içinde oluşur.

Gerçek satıcı malı göndermediyse: tüketici hakları

Bir şirketten veya meslek olarak satış yapan bir kişiden internetten aldığınız mal gelmediyse veya ayıplıysa tüketici hukukundaki haklarınız uygulanır.

• Teslim süresi: Satıcı siparişin kendisine ulaşmasından itibaren taahhüt ettiği sürede edimini yerine getirir; kişiye özel hazırlanan mallar dışında bu süre her hâlde otuz günü geçemez. Satıcı bu sürede teslim etmezse sözleşmeyi feshedebilirsiniz (6502 sayılı Kanun m. 48/3).
• Cayma hakkı: Mesafeli sözleşmeden on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilirsiniz (6502 sayılı Kanun m. 48/4).
• Başvuru yeri: Kanundaki parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; üstündekiler tüketici mahkemesinde görülür (6502 sayılı Kanun m. 68, 73). Parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; güncel tutarı Ticaret Bakanlığının duyurusundan kontrol edin.
• İki kişi arasındaki ikinci el satış: Satıcı tacir veya meslek sahibi değilse tüketici kanunu uygulanmaz; uyuşmazlık genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Kapora geri alınır mı?

Kanun, sözleşme yapılırken verilen parayı kural olarak cayma parası değil, sözleşmenin yapıldığının kanıtı sayar; aksi kararlaştırılmadıkça bu para esas borçtan düşülür (TBK m. 177). Sonuç olayın türüne göre değişir:

1. Dolandırıcılık: Ortada gerçek bir satış yoksa kapora bir sözleşme bedeli değil, dolandırıcılıkla elde edilmiş paradır; askıya alma ve iade, failin ödemesi veya tazminat davasıyla istenir.
2. Cayma parası kararlaştırıldıysa: Taraflardan her biri sözleşmeden cayabilir; parayı veren cayarsa verdiğini bırakır, parayı alan cayarsa aldığının iki katını geri verir (TBK m. 178). Cayma parası olduğunun yazışmada veya sözleşmede açıkça belirtilmesi önemlidir.
3. Satıcı satıştan kendiliğinden vazgeçtiyse: Verdiğiniz para iade edilmelidir; ayrıca uğradığınız zararı genel hükümlere göre isteyebilirsiniz.
4. Şekle aykırı sözleşme: Araç satışında noter işlemi yapılmadan verilen kapora gibi, geçersiz bir sözleşme için verilen para sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir (TBK m. 77; 2918 sayılı Kanun m. 20/d).

Kapora, bağlanma parası ve cayma parası ayrımının ayrıntısı için kapora ve cayma parası yazısına bakabilirsiniz.

Kapora dolandırıcılığının cezası

İnternet ilanı veya sahte site kullanılarak yapılan kapora dolandırıcılığı nitelikli dolandırıcılıktır; ceza üç yıldan on yıla kadar hapistir, alt sınır dört yıldır ve adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m. 158/1). Suç üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenirse ceza yarı oranında artırılır; katkısı yalnız hesabını vermek olan kişinin cezası yarı oranında indirilir (TCK m. 158/3, 158/4). Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir; ancak fail zararı kovuşturma başlamadan önce tamamen giderirse ceza üçte ikisine kadar indirilir (TCK m. 168). Ayrıntı için dolandırıcılık cezası ne kadar yazısına bakın.

Şikâyete eklenecek özel bilgiler

İlan dolandırıcılığında dilekçenize genel bilgilerin yanında şunları ekleyin:

• ilan numarası, ilanın yayımlandığı sayfa adresi ve ilanın tarihli ekran görüntüsü;
• ilan sahibinin profil adı, profil bağlantısı ve kayıtlı telefon numarası;
• platform dışında yazıştıysanız o uygulamadaki numara ve yazışmaların tamamı;
• kaporanın gönderildiği IBAN, alıcı adı ve dekonttaki açıklama;
• size gönderilen ödeme bağlantısının tam adresi;
• platforma ve bankaya yaptığınız bildirimlerin kayıt numaraları.

Soruşturmanın ve tazminat davasının seyri için dolandırıcılık soruşturması ve davası yazısına bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Aracı veya evi görmeden, satıcının kimliğini ve mülkiyetini kontrol etmeden kapora göndermek.
• İlan sahibiyle ilgisi olmayan bir kişinin IBAN'ına ödeme yapmak.
• Satıcının gönderdiği "güvenli ödeme" bağlantısına kart bilgisi girmek.
• Kredi kartı itirazını son ödeme tarihinden sonraki on günlük süre geçtikten sonra yapmak veya telefonla yapıp yazılı teyit almamak.
• Gerçek bir satıcının geç teslimini savcılığa taşıyıp tüketici hakem heyetine başvurmamak.
• İlan kaldırılmadan önce ekran görüntüsü ve adres kaydı almamak.

Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?

Kapora büyükse, olayın dolandırıcılık mı sözleşme uyuşmazlığı mı olduğu tartışmalıysa, paranın gittiği hesabın sahibine karşı dava açmayı düşünüyorsanız veya banka itirazınızı reddettiyse hukuki destek almanız yararlı olabilir. Doğru yolun baştan seçilmesi, zamanaşımı ve masraf bakımından da önem taşır.

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 157, 158, 168, 245
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 128/A, 158
3. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m. 11, 12, 15, 16
4. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 48, 68, 73
5. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m. 9
6. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, 61, 77, 177, 178
7. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 20