Banka, borçlunun rızasını aramadan alacağını bir varlık yönetim şirketine devredebilir; devirle borcunuz silinmez, yalnızca alacaklınız değişir (TBK m. 183; Bankacılık Kanunu m. 143). Devralan şirket, işlemiş faizler ve bağlı haklarla birlikte bankanın yerine geçer; buna karşılık bankaya karşı ileri sürebileceğiniz bütün savunmalarınızı şirkete karşı da ileri sürebilirsiniz (TBK m. 188, 189). Devir zamanaşımını yeniden başlatmaz; süreyi kesen şey takip işlemleri, kısmi ödeme veya borcun ikrarıdır (TBK m. 154).
Bu yazı, varlık yönetim şirketinin ne olduğunu, borcunuzun devredilip devredilmediğini nasıl öğreneceğinizi, devirden sonra borç tutarının, faizin ve mevcut icra takibinin ne olacağını, zamanaşımının nasıl işlediğini, indirimli kapama anlaşmalarında nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve şirketin sizi hangi kurallar içinde arayabileceğini anlatır.
Bu yazıda
- Varlık yönetim şirketi nedir, borç neden devredilir?
- Borcum hangi şirkete devredildi, nasıl öğrenirim?
- Devirden sonra borç, faiz ve savunmalar
- Mevcut icra takibi ne olur?
- Varlık şirketi icraya verebilir mi, hesaba bloke koyabilir mi?
- Devredilen borçta zamanaşımı
- İndirimli kapama ve yapılandırma
- Arama, mesaj ve yakınlara bilgi verme kuralları
- Sık yapılan hatalar
- Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
Varlık yönetim şirketi nedir, borç neden devredilir?
Varlık yönetim şirketleri, bankaların ve diğer mali kurumların alacaklarını satın almak, tahsil etmek, yeniden yapılandırmak ve satmak amacıyla kurulan, kuruluş ve faaliyet esasları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından belirlenen şirketlerdir (Bankacılık Kanunu m. 143). Bankalar tahsil edemedikleri kredi ve kredi kartı alacaklarını çoğunlukla toplu portföyler hâlinde bu şirketlere satar.
- Rıza gerekmez: Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramadan alacağını devredebilir (TBK m. 183). Devir yazılı yapılır (TBK m. 184).
- Hangi borçlar devredilir: Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları ile Devralınacak Alacaklara İlişkin İşlemler Hakkında Yönetmelik, donuk alacakların yanında başka alacakların da devrine izin verir. Bu kapsam 27 Ağustos 2025'te yayımlanan değişiklik yönetmeliğiyle daraltıldı: önceden henüz gecikmeye düşmemiş (canlı) alacaklar da devredilebilirken, artık bu imkân anapara veya faiz ödemesi yönetmelikte belirtilen süreden fazla gecikmiş alacaklarla sınırlıdır.
- Bankanın yükümlülüğü: Aynı yönetmeliğe göre banka, devirden önce borçluyu borcun aslı ve fer'ileriyle birlikte hangi şirkete devredileceği konusunda bilgilendirmek ve devri Risk Merkezi'ne bildirmekle yükümlüdür.
Borcum hangi şirkete devredildi, nasıl öğrenirim?
Devri öğrenmenin en güvenilir yolları bankanın ve şirketin yazılı bildirimleri ile e-Devlet üzerinden alınan kayıtlardır. Şu adımları izleyin:
- Bildirimleri kontrol edin: Yönetmeliğe göre varlık yönetim şirketi, takip ve tahsil işlemlerine başlamadan önce size yazılı bildirim yapar; bildirimde borcun hangi kuruluştan devralındığı ve şirketin iletişim bilgileri yer alır, borç ayrıntısı ise ilk görüşmede verilir.
- Risk Merkezi raporu alın: e-Devlet'teki "Risk Merkezi Raporu Başvurusu" hizmetiyle alacağınız raporda varlık yönetim şirketine devredilmiş borçlarınız ayrıca gösterilir.
- İcra dosyalarınıza bakın: Borç için takip varsa e-Devlet'teki İcra Dosyası Sorgulama hizmetinde alacaklı olarak şirketin adını görebilirsiniz; ayrıntı için hakkımda icra var mı yazımıza bakın.
- Bankaya sorun: Kredinizin bulunduğu bankadan borcun devredilip devredilmediğini ve devralan şirketin unvanını yazılı olarak isteyin.
Devirden haberdar edilmeden önce bankaya iyi niyetle yaptığınız ödeme sizi borçtan kurtarır (TBK m. 186). Devri öğrendikten sonra ise ödemeyi yalnızca yeni alacaklıya veya icra dosyası varsa dosyaya yapın.
Devirden sonra borç, faiz ve savunmalar
Devir borcun niteliğini değiştirmez: şirket, bankanın sahip olduğundan fazla hak edinemez, sizin de bankaya karşı sahip olduğunuz haklar korunur.
- Faiz ve bağlı haklar: Devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar devralana geçer; asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır (TBK m. 189). Kefalet ve rehin gibi teminatlar da şirkete geçer.
- Savunmalar: Devri öğrendiğiniz sırada bankaya karşı sahip olduğunuz itirazları, örneğin borcun bir kısmının ödendiğini, faizin yanlış hesaplandığını veya zamanaşımını şirkete karşı da ileri sürebilirsiniz (TBK m. 188).
- Faiz işlemeye devam eder: Para borcunda temerrüt faizi, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça borç ödenene kadar işler (3095 sayılı Kanun m. 2). Şirketin satın alma bedeli borcunuzu küçültmez; bankanın alacağını hangi bedelle sattığı size karşı ileri sürülebilecek bir indirim sebebi değildir.
- Bilgi hakkı: Yönetmelik, ilk görüşmede borcun kaynağı olan işlemin, aslının, fer'ilerinin ve ödemekle yükümlü olacağınız diğer tutarların doğru, sade ve anlaşılır şekilde bildirilmesini ve bunun yazılı olarak da iletilmesini ister.
Mevcut icra takibi ne olur?
Banka borç için önceden icra takibi başlatmışsa takip düşmez; şirket, devir belgesini dosyaya sunarak alacaklı sıfatıyla takibe devam eder. Takibe bağlı haciz gibi haklar da bağlı haklar arasında devralana geçer (TBK m. 189).
- Dosyadaki hacizler, maaş kesintileri ve satış talepleri şirket lehine sürer.
- Yönetmeliğe göre şirkete veya bankaya yaptığınız her tahsilat, talep etmeniz ve gerekli harcı yatırmanız hâlinde icra dosyasına da bildirilir. Dosya dışında ödeme yaptıysanız bunun dosyaya bildirildiğini mutlaka kontrol edin.
- Takip kesinleştikten sonra borcun ödendiğini noterden onaylı veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederek icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilirsiniz (İİK m. 71).
Varlık şirketi icraya verebilir mi, hesaba bloke koyabilir mi?
Evet, varlık yönetim şirketi alacağın yeni sahibi olarak icra takibi başlatabilir; ancak maaşınıza, hesabınıza veya mallarınıza yalnızca icra yoluyla ulaşabilir.
- Yeni takip: Şirket takip başlatırsa size ödeme emri gönderilir ve tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz (İİK m. 62). İtiraz gerekçesi borcun tutarı, faiz, ödenmiş kısımlar veya zamanaşımı olabilir.
- Banka hesabı: Şirket, hesabınızın bulunduğu banka değildir; hesabınızdaki paraya ancak takip kesinleştikten sonra icra dairesi aracılığıyla bankaya gönderilen haciz ihbarnamesiyle ulaşabilir (İİK m. 78, 89).
- Emekli aylığı: SGK'nın bağladığı aylıklar; Kurum alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez ve muvafakatiniz yoksa icra müdürü haciz talebini reddeder (5510 sayılı Kanun m. 93).
- Maaş: Çalışıyorsanız maaşınıza kanuni sınırlar içinde haciz konabilir; ayrıntı için maaşa haciz gelirse ne olur yazımıza bakın.
Devredilen borçta zamanaşımı
Alacağın devri zamanaşımını kesmez ve yeniden başlatmaz; süre, alacağın muaccel olduğu günden işlemeye devam eder (TBK m. 149). Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça alacaklar on yıllık zamanaşımına, anapara faizleri gibi dönemsel edimler beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 146, 147).
- Süreyi kesen durumlar: Borcu ikrar etmeniz, faiz ödemeniz veya kısmen ödeme yapmanız ile alacaklının dava açması veya icra takibinde bulunması zamanaşımını keser (TBK m. 154).
- Takip sürerken: Zamanaşımı icra takibiyle kesilmişse, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar (TBK m. 157). Yani dosyada düzenli işlem yapılıyorsa süre dolmaz.
- Kendiliğinden işlemez: Zamanaşımı dolmuşsa bunu ödeme emrine itirazda veya takip kesinleştikten sonra icra mahkemesinde ileri sürmeniz gerekir (İİK m. 71). Ayrıntılar için icra dosyası ne zaman düşer ve eski icra dosyasında zamanaşımı yazılarımıza bakın.
Örnek: Yıllar önce ödenmeyen bir kredi kartı borcu için banka hiç takip yapmadıysa ve şirket devirden sonra size yalnızca telefonla ulaşıyorsa, bu görüşmelerde borcu kabul eden yazılı bir beyan vermeniz veya küçük bir ödeme yapmanız zamanaşımını keser. Bu nedenle önce borcun muaccel olduğu tarihi ve son takip işlemini tespit edin.
İndirimli kapama ve yapılandırma
Varlık yönetim şirketleri, alacakları yeniden yapılandırma ve tahsil amacıyla borçlularla anlaşma yapmaya yetkilidir (Bankacılık Kanunu m. 143). Uygulamada sık görülen indirimli kapama tekliflerinde şu adımlara dikkat edin:
- Teklifi yazılı isteyin: Yönetmeliğe göre şirket size tutar teklif ettiği her durumda ve uzlaşılan tutar ödendiğinde yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirim yapmak zorundadır; ödeme sonrası bildirim borcun sona erdiği bilgisini de içermelidir.
- Toplam kapama tutarını netleştirin: İcra dosyası varsa harç, vergi ve karşı taraf vekâlet ücreti gibi kalemlerin teklife dahil olup olmadığını sorun; yönetmelik bu kalemlerin ödemeden önce açıkça bildirilmesini ister.
- Takibin kapanmasını sağlayın: Ödemeden sonra şirketin icra dosyasına haricen tahsil ve takipten vazgeçme dilekçesi vermesini ve hacizlerin kaldırılmasını isteyin; bu konuda icra dosyası nasıl kapatılır yazımıza bakın.
- Kayıtları kontrol edin: Takibin ortadan kalkması hâlinde Risk Merkezi'ne bildirim yapılır; birkaç hafta sonra yeni bir Risk Merkezi raporu alarak kaydın güncellendiğini doğrulayın.
Arama, mesaj ve yakınlara bilgi verme kuralları
Varlık yönetim şirketleri borçlularla iletişimde yönetmelikle sınırlandırılmıştır; 27 Ağustos 2025 değişikliğiyle arama saatleri daha da daraltıldı.
- Zaman: Borçlu finansal tüketici ise bildirim yapılmasına rağmen borç ödenmediğinde şirket, resmî tatiller ve hafta sonları hariç yalnızca 09.00 ile 17.00 arasında iletişim kurabilir.
- Sıklık: Borçluya ulaşılamayan günlerde arama ve mesaj sayısı sınırlıdır; borçluya ulaşılıp konu aktarıldıktan sonra rızası olmadıkça bir sonraki arama için yönetmelikte öngörülen bekleme süresine uyulur. Borcu kabul etmeyen ve aranmak istemediğini açıkça söyleyen kişi, şirketin elinde borca dair somut belge yoksa aranmaz.
- Üçüncü kişiler: Borcu ödemek veya üstlenmek isteyenler dışında, borçla ilgisi olmayan yakınlarınıza borç hakkında bilgi verilemez. Bankacılık faaliyetine özgü müşteri bilgileri müşteri sırrıdır ve kanunda sayılan istisnalar dışında açıklanamaz (Bankacılık Kanunu m. 73).
- İtibar: Yönetmelik, borçlunun toplum içindeki itibarını zedeleyen iletişim ve tahsilat yöntemlerini yasaklar.
Bu kurallara uyulmadığını düşünüyorsanız arama kayıtlarını ve mesajları saklayın; şirketin şikâyet kanalına yazılı başvurun, sonuç alamazsanız şirketi denetleyen Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna başvurabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Devirle borcun silindiğini veya "satıldığı için ödenmeyeceğini" düşünmek.
- Telefonda borcu sözlü olarak kabul edip sonra zamanaşımını ileri sürmeye çalışmak.
- İndirim teklifini yazılı almadan ödeme yapmak ve icra dosyasının kapandığını kontrol etmemek.
- Devri öğrendikten sonra eski bankaya ödeme yapmak.
- Şirketten gelen ödeme emrini "zaten konuşuyoruz" diyerek itirazsız bırakmak.
- Kişisel bir hesaba veya doğrulanmamış bir bağlantıya ödeme yapmak.
Ne zaman avukata ihtiyaç duyulur?
Borcun zamanaşımına uğradığını düşünüyorsanız, şirketin istediği tutar bankanın kayıtlarıyla uyuşmuyorsa, birden fazla devredilmiş borcunuz varsa veya indirimli kapama anlaşmasının icra dosyasına yansıtılması gerekiyorsa, belgeleri inceleyecek bir avukattan destek almak doğru adımı seçmenize yardımcı olabilir.
Kaynaklar
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu (m. 73, 143)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 146, 147, 149, 154, 157, 183, 184, 186, 188, 189)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m. 62, 71, 78, 89)
- 5510 sayılı Kanun (m. 93)
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m. 2)
- Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları ile Devralınacak Alacaklara İlişkin İşlemler Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 14/7/2021, sayı 31541
- Aynı Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 27/8/2025
- Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi, e-Devlet raporu sık sorulan sorular