Kira ve konut alanında “kira sözleşmesinin kurulması ve süresi” başlığı altında 12 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Kira sözleşmesi yazılı yapılmak zorunda mı? Kira sözleşmesinde süre yazmazsam sözleşme ne kadar sürer? Belirli süreli kira ile belirsiz süreli kira arasındaki fark nedir?
Kira sözleşmesinin kurulması ve süresi
Kira sözleşmesi yazılı yapılmak zorunda mı?
Kira hükümlerinde sözleşmenin kurulması için ayrıca yazılı şekil aranmaz; genel kurala göre sözleşmeler şekle bağlı değildir. Ancak konut ve çatılı işyerinde fesih bildirimi yazılı yapılmalıdır. İspat kolaylığı için sözleşmeyi yazılı yapmak ve ödemeleri belgelemek yararlıdır.
Kira sözleşmesinde süre yazmazsam sözleşme ne kadar sürer?
Süre belirlenmemişse sözleşme belirsiz süreli sayılır; kanun, kararlaştırılan sürenin geçmesiyle bildirim olmadan sona erecek sözleşmeyi belirli süreli kabul eder, diğerlerini belirsiz süreli sayar. Sona ermesi için fesih kurallarına uyulması gerekir.
Belirli süreli kira ile belirsiz süreli kira arasındaki fark nedir?
Belirli süreli kira, kararlaştırılan sürenin geçmesiyle ayrıca bildirim yapılmadan sona erecek sözleşmedir. Bunun dışındaki kira sözleşmeleri belirsiz süreli sayılır. Konut ve çatılı işyerinde ise sürenin bitmesi kiraya veren bakımından kendiliğinden sona erdirme sonucu doğurmaz.
Kira süresi bitti ama oturmaya devam ediyorum, sözleşme ne olur?
Genel kurala göre taraflar açık anlaşma olmadan kira ilişkisini sürdürürse sözleşme belirsiz süreli hâle gelir. Konut ve çatılı işyerinde ise kiracı süre bitiminden en az onbeş gün önce bildirim yapmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzatılmış sayılır.
Devletten veya belediyeden kiraladığım yer de konut kirası kurallarına tabi mi?
Evet. Kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine konut ve çatılı işyeri kirası hükümleri uygulanır. Kiralananın niteliğini ve sözleşmedeki özel şartları ayrıca kontrol et.
Tatil için kısa süreli kiralanan evde konut kirası hükümleri uygulanır mı?
Niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazlar altı ay ve daha kısa süreyle kiralanırsa konut ve çatılı işyeri kirası hükümleri uygulanmaz. Bu durumda genel kira hükümleri ve sözleşme şartları belirleyici olur.
Eşyalı kiraladığım evde eşyalar için de konut kirası kuralları geçerli mi?
Konut ve çatılı işyeri kirasına ilişkin hükümler, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanır. Bu yüzden eşyaların durumunu teslim sırasında yazılı olarak kaydetmek, geri verme aşamasında uyuşmazlığı azaltır.
Ev sahibi kira şartı olarak başka bir hizmeti de almamı isteyebilir mi?
Konut ve çatılı işyerinde sözleşmenin kurulması veya sürdürülmesi, kiracının yararı olmaksızın kiralananın kullanımıyla doğrudan ilişkisi olmayan bir borca bağlanmışsa, kirayla bağlantılı sözleşme geçersizdir. Böyle bir şart varsa metni saklayıp itiraz et.
Kira ve aidat dışında kiracıdan başka ödeme istenebilir mi?
Kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle kirayı zamanında ödememe hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kiraların muaccel olacağına dair anlaşmalar geçersizdir.
Kirayı geciktirirsem ödeyeceğim cezai şart yazılı olursa geçerli olur mu?
Konut ve çatılı işyeri kirasında kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine dair anlaşmalar geçersizdir. Sözleşmede böyle bir madde olsa bile kanundaki bu hüküm kiracı lehine uygulanır; ödeme belgelerini saklaman yeterli olur.
Hazır basılı kira sözleşmesindeki bütün maddeler geçerli mi?
Önceden hazırlanmış, çok sayıda sözleşmede kullanılmak üzere sunulan hükümler genel işlem koşuludur. Kanunun emredici hükümlerine aykırı hükümler hükümsüzdür; konut ve çatılı işyerinde kiraya verenin teslim ve bakım borcu kiracı aleyhine değiştirilemez.
Kiracı aleyhine olan hükümler değiştirilemez ibaresi ne anlama gelir?
Kira bedeli dışında kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz; konutta teslim ve onarım borcu ile dava yoluyla sona erdirme sebepleri de kiracı aleyhine değiştirilemez. Sözleşmede aksi yazılsa bile kanundaki koruma geçerli olur.
Bu konuda sık sorulanlar
Kira tespit davasındaki beş yıl kuralı konut kiralarında da geçerli mi?
Evet. Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin kurallar konut ve çatılı işyeri kiralarında birlikte uygulanır. Ev için de dükkân için de süre aynı şekilde, kira ilişkisinin başlangıcından hesaplanır. Niteliği gereği geçici kullanıma ayrılmış yerlerin altı ay ve daha kısa süreli kiralanması ise bu hükümlerin dışındadır. Ayrıntılı yazı
Sözleşmedeki yıllık yenileme ücreti geçerli olur mu?
Kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Yenileme ücreti ve komisyon gibi kalemler bu kapsamda sorun olabilir. Ödemeden önce kalemin dayanağını yazılı sorun. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.12, 299 ve 348 · m.300 · m.300 ve 347 · m.327 ve 347 · m.339 · m.339 ve 334 · m.340 · m.346 · m.20, 27 ve 301 · m.301, 343 ve 354
İlgili konular
- Kira ve konut: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Kira ödemesi ve temerrüt · Kira ve konut: kısa cevaplar ve dayanakları
- Belirsiz süreli kira ve fesih · Kira ve konut: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri